-
นิทานที่ 6 เรื่องของแปลกที่เมืองพารานสี
Tale 6: Curious Things in Varanasi
-
เรื่องของแปลกที่เมืองพารานสี ย่ำยาม
Curiosity in Varanasi: Timekeeping Strokes
-
ทุ่มโมง
Hourly Drum Beats and Gong Strikes
-
ขานยาว
Chanting along the River
-
ลักสนะรับแขกเมือง
The Reception of Royal Guests
-
ลอยบาป
Floating Away Sins
-
ปลงสพ
Disposal of Corpses
-
นิทานที่ 6 เรื่องของแปลกที่เมืองพารานสี
Tale 6: Curious Things in Varanasi
-
ครั้งฉันไปอินเดียไน พ.ส. 2434 เมื่อไปถึงเมืองพารานสี Benares พระมหาราชาจัดวังนันเทสวรอันเปนที่สำหรับรับแขกเมืองมีบันดาสักดิไห้เปนที่พัก วังนันเทสวรหยู่ต่างฟากแม่น้ำคงคากับวังรามนครที่มหาราชาหยู่ เปนตึกฝรั่งมีสวนและกำแพงล้อมรอบ รัถบาลอังกริดส้างแต่เมื่อยังไม่ได้ปล่อยไห้เมืองพารานสีเปนประเทสราช เดิมเปนที่จวนของข้าหลวงอังกริดที่บันชาการเมือง ครั้นเมืองพารานสีได้เปนประเทสราช มหาราชาจึงรับซื้อไว้เปนที่รับแขกเมืองมีบันดาสักดิ ไห้ชื่อว่าวังนันเทสวร ประเพนีประเทสราชไนอินเดียรับแขกเมืองผิดกันหย่างหนึ่ง เมืองไหนเจ้าเมืองถือสาสนาอิสลามเช่นมหาราชาไนชัม–เมืองไฮเดอระบัด มีการเลี้ยงไห้เปนเกียรติยสเหมือนหย่างฝรั่ง แต่เมืองที่เจ้าเมืองถือสาสนาฮินดูไม่มีการเลี้ยง เพราะสาสนาฮินดูห้ามมิไห้กินร่วมกับคนถือสาสนาอื่น หรือแม้คนถือสาสนาฮินดูด้วยกัน ถ้าเกิดไนสกูลต่างวรรนะ เช่นพราหมน์กับกสัตร ก็กินร่วมกันไม่ได้ เมื่อฉันพักหยู่เมืองพารานสี เขาเลี้ยงหย่างฝรั่ง แต่มหาราชาไห้จัดอาหารหย่างฮินดูส่งมาเลี้ยงด้วย เปนสำรับกับข้าวเช่นเดียวกับของไทย เปิดพิจารนาดู ทำหย่างประนีตบันจงหย่างของห้องเครื่อง เปนต้นว่าข้าวที่ไส่มาไนชามก็ปิดทองคำเปลวเหมือนหย่างเข้าทิพพิธีสาท นึกว่าจะลองกินกับข้าวฮินดูไห้รู้รสว่า ผิดกับของไทยหย่างไร แต่เมื่อหยิบขึ้นถึงปาก ได้กลิ่นเนย "ฆี" หรือที่เรียกไนบาลีว่า "สปฺปิ นวนีตํ" ซึ่งพวกฮินดูชอบปรุงกับอาหารแทบทุกหย่าง ฉุนทนไม่ไหว ก็ได้แต่ชิมเล็กน้อยพอเปนกิริยาบุญ ไม่พอที่จะพรรนนาได้ว่า รสอาหารผิดกับของไทยหย่างไร
When I visited India in 1891, upon reaching Benares (Varanasi), the Maharaja arranged for Nandeshwar Palace—a residence reserved for distinguished state guests—to serve as my lodging. Nandeshwar Palace stood on the opposite bank of the Ganges River from Ramnagar Palace, where the Maharaja resided. It was a European-style building enclosed by gardens and walls, built by the British Government before Benares was designated a princely state, originally serving as the residence for the British Commissioner governing the city. When Benares became a princely state, the Maharaja purchased it as a guesthouse for high-ranking foreign visitors, naming it Nandeshwar Palace. The custom for receiving state guests in India’s princely states differed in one notable aspect: in states ruled by Muslim monarchs, such as the Nizam of Hyderabad, state banquets were hosted in the European manner to honor guests. However, in states ruled by Hindu monarchs, no banquets were held, as the Hindu faith strictly prohibits dining with followers of other religions. Even among Hindus themselves, members of different castes—such as Brahmins and Kshatriyas—could not share a meal. During my stay in Benares, I was entertained in the European style, but the Maharaja also arranged for Hindu dishes to be sent over for me. They were served as a full spread of side dishes, much like a traditional Thai meal. Upon closer inspection, I saw they were prepared as exquisitely and meticulously as royal court cuisine; for instance, the rice served in the bowl was gilded with gold leaf, reminiscent of the sacred rice prepared for the Sat festival. I thought I would sample the Hindu food to discover how its flavor differed from Thai cuisine, but as I raised a bite to my mouth, the pungent aroma of clarified butter—*ghee*, or *sappi-navanītaṃ* in Pali—which Hindus favor in almost every dish, proved intolerably strong. I could only manage a tiny taste out of courtesy, hardly enough to describe how its flavor truly differed from that of Thai food.
-
รุ่งขึ้นถึงวันที่สองซึ่งฉันหยู่ไนเมืองพารานสี มหาราชาเชินไปที่วังรามนคร จัดรับเต็มยสตามแบบโบราน อังกริดเรียกว่า Official Durbar เวลาเช้าสัก 9 นาลิกา ออกจากวังนันเทสวรไปลงเรือที่ท่าแม่นํ้าคงคา มหาราชาไห้เรือที่นั่งลำหนึ่งมาคอยรับ เรือนั้นเปนเรือพายยาวสัก 7 วา แต่ต่อรูปร่างแปลกตาไม่เคยเห็น ข้างหัวเรือเรียว ท้ายเรือกว้าง ยกพื้นเปนบัลลังก์ข้างท้ายเรือ มีมนดปเสาหุ้มเงินหลังคาขึงผ้ากำมะหยี่ปักทอง ปูพรมตั้งเก้าอี้ไห้พวกเรานั่งไนมนดป ต่อยกพื้นลงไปข้างหน้า พวกฝีพายแต่งเครื่องแบบนั่งบนกะทงสองแคมตลอดไปจนหัวเรือ พอเรือออกจากท่า ผู้เปนบ่อโทนนายฝีพายก็ขานมนต์ภาสาสันสกริต ได้ยินขึ้นต้นว่า "โอมรามะลักสมัน" ต่อไปว่ากะไรฉันไม่เข้าไจ แต่ว่ายาววรรคหนึ่งพวกฝีพายก็ขานรับพร้อมกันคำหนึ่ง ว่ากะไรก็ไม่เข้าไจเหมือนกัน กะบวนคูคล้ายกับขานยาวเรือพระที่นั่งไนเมืองไทย และขานเปนระยะไปเสมอเช่นเดียวกัน ฉันถามผู้กำกับ เขาบอกอธิบายว่า ไนสาสนาฮินดูเชื่อว่า เมื่อพระรามจะไปจากมนุสโลก สเด็ดลงแม่น้ำคงคาหายไป เพราะฉะนั้น เวลาข้ามแม่น้ำคงคา จึงสวดบูชาพระรามไห้เกิดสวัสดิมงคล ฉันก็ตีความว่า คำที่บ่อโทนว่าคงเปนคำบูชา คำฝีพายว่าคำเดียวนั้นคงเปนหย่างรับว่า "สาธุ" เมื่อเรือไปถึงท่ารามนคร มีขบวนแห่คอยรับหยู่บนบก เขาผูกช้างงาตัวหนึ่งสูงกว่า 5 สอกสำหรับรับฉัน ช้างตัวนั้นแต่งเครื่องมีกำมะหยี่ปักทองผืนไหย่คลุมหลังลงมาจนเกือบจึงดิน ผูกสับปะคับโถงหุ้มเงิน มีที่นั่งสองตอนบนนั้น หน้าช้างมีผ้ากำมะหยี่ปักทองปกกะพอง และไส่ปลอกงากาไหล่ทองเปนปล้อง ๆ ทั้งสองข้าง มีคนแต่งเครื่องแบบขี่คอช้าง มือถือแส้จามร (คือ แส้หางจามรี) คอยโบกปัดมแลงวันคนหนึ่ง อีกคนหนึ่งนั่งบนสับปะคับตอนหลังถือร่มระย้ากั้นฉัน (คือว่า กั้นฉัตร) นอกจากนั้น มีช้างพลายพังผูกสับปะคับหย่างสามัญสำหรับรับพวกบริพารอีกหลายตัว มีขบวนคนแห่ล้วนแต่งเครื่องแบบขี่ม้านำคู่หนึ่ง ต่อมาเปนคู่แห่ถือหอกเดินแซงสองข้าง ทางแต่ท่าเรือไปถึงวังรามนคร ประมานราวแต่ท่าพระเข้าไปถึงไนพระบรมมหาราชวังไนกรุงเทพฯ เมื่อแห่ไปถึงวัง พระมหาราชาคอยรับหยู่ที่ประตูตำหนัก พาเดินขึ้นไปยังห้องรับแขก น่าเรียกว่า ท้องพระโรง แต่หยู่ชั้นบน ไนนั้นตั้งเก้าอี้แถวยาวเรียงเปนรูปพระจันท์ครึ่งซีก ตรงกลางเปนเก้าอี้หุ้มทองคำ 2 ตัว ไห้ฉันนั่งตัวข้างขวา มหาราชานั่งตัวข้างซ้าย ต่อออกไปเปนเก้าอี้หุ้มเงินฝ่ายละสัก 3 ตัว แล้วเปนเก้าอี้ไม้ตลอดไป จัดไห้พวกที่ไปกับฉันทั้งไทยและฝรั่งนั่งทางฝ่ายขวา พวกญาติวงส์และเสนาอำมาจของมหาราชานั่งทางข้างฝ่ายซ้าย พอนั่งกันเรียบร้อยแล้วมีคนถือถาดไส่พวงมาลัยทำดัวยตาดและโหมด ออกมาส่งมหาราชา ๆ หยิบพวงมาลาตาดพวงหนึ่งมาคล้องคอไห้ฉัน เจ้าน้องชายคล้องมาลาโหมดไห้คนอื่นที่ไปด้วยต่อไป แล้วนั่งสนทนาปราสัยกันเฉพาะมหาราชากับตัวฉัน คนอื่นเปนแต่นั่งนิ่งหยู่ มหาราชาตรัดภาสาอังกริดได้คล่องไม่ต้องมีล่าม วันนั้น แต่งองค์ซงเครื่องเยียระบับ โพกผ้ามีเพชรพลอยประดับ เหน็บกริดฝักทองที่เอว บอกฉันว่า เคยเฝ้าสมเด็ดพระพุทธเจ้าหลวง เมื่อสเด็ดไปเวลาเทอยังเปนเด็ก ได้รับพระราชทานกริดเล่มนั้นไว้เปนที่ระลึก สนทนากันไปสักครู่หนึ่ง พวกพินพาทย์ก็ออกมานั่งตั้งวงที่ตรงหน้า เริ่มบันเลงเพลงดนตรี แล้วมีหยิงสาวเปนนางนัจจะ Nautch Girl คนหนึ่งออกมาฟ้อนรำเข้ากับจังหวะพินพาทย์ ทำไห้นึกถึงเรื่องรามเกียรติ์ ดังจะพรรนนาที่อื่นต่อไปข้างหน้า มีการฟ้อนรำหยู่สักครู่หนึ่ง แล้วนางนัจจะกับพวกพินพาทย์ก็กลับไป เปนหมดพิธีเพียงเท่านั้น กลับมายังที่พักโดยขบวนเหมือนหย่างเมื่อขาไป
On the morning of my second day in Benares, the Maharaja invited me to Ramnagar Palace, hosting a grand reception with full honors according to traditional custom—what the British call an Official Durbar. At around nine o'clock in the morning, I departed Nandeshwar Palace for the Ganges river landing, where a royal barge sent by the Maharaja awaited us. The vessel was a rowboat roughly seven *wa* long, constructed in a striking and unfamiliar design: narrow at the bow and broad at the stern, with an elevated platform forming a royal dais toward the rear. Upon it stood a silver-clad pavilion capped with a roof of gold-embroidered velvet, carpeted inside and furnished with chairs for our party. In front of the elevated platform, uniform-clad oarsmen sat along the thwarts on both sides, stretching all the way to the bow. As the barge set off from the landing, the head coxswain began chanting a mantra in Sanskrit. I heard the opening words, "Om Rama Laksman," but could not understand what followed. At the end of each long stanza, the rowers joined in a unified response, uttering words I likewise could not comprehend. This rhythmic call-and-response closely mirrored the long-chant boat calls (*khan yao*) performed aboard the royal barges in Thailand, maintaining an identical, steady cadence throughout the journey. When I inquired of the escort officer, he explained that in Hinduism, it is believed that when Lord Rama departed the mortal world, he descended into the Ganges and vanished. Thus, whenever crossing the Ganges, prayers are chanted to Lord Rama for blessings and protection. I surmised that the coxswain's words were a devotional chant, while the rowers' singular response served as a devout confirmation, akin to saying "Amen." Upon our arrival at the Ramnagar landing, an overland procession was waiting. A tall tusker elephant, standing over five *sok* high, was caparisoned for my transport, draped in a large sheet of gold-embroidered velvet that hung nearly to the ground and fitted with an open, silver-plated howdah featuring two rows of seats. The elephant's forehead was adorned with a gold-embroidered velvet cloth, and its tusks were fitted with gilded metal rings on both sides. A uniformed mahout rode its neck, wielding a yak-tail fly-whisk (*camara*) to keep flies away, while another attendant sat in the rear of the howdah, holding a fringed ceremonial parasol over me. Additionally, several male and female elephants fitted with standard howdahs were provided for my entourage. The parade was led by a pair of uniformed horsemen, followed by pairs of spear-bearing guards flanking both sides of the path. The distance from the landing to Ramnagar Palace was roughly comparable to the walk from Tha Phra landing into the Grand Palace in Bangkok. Upon reaching the palace, the Maharaja welcomed us at the residence entrance and escorted us upstairs to a reception room—effectively an upper-floor audience hall. Inside, chairs were arranged in a long semi-circle. At the center stood two gold-plated chairs; I was seated on the right and the Maharaja on the left. Flanking these were three silver-plated chairs on each side, followed by wooden chairs extending outward. The members of my party, both Thai and European, were seated on the right, while the Maharaja's relatives and ministers sat on the left. Once everyone was settled, an attendant bearing a tray of garlands fashioned from gold and silver brocade came forward to present them to the Maharaja. Taking a gold brocade garland, the Maharaja draped it around my neck, while his younger brother presented silver brocade garlands to the rest of my companions. A private conversation then ensued between the Maharaja and myself, while everyone else sat quietly. The Maharaja spoke fluent English without needing an interpreter. That day, he wore a brocade robe, a turban adorned with precious gems, and a gold-sheathed kris tucked into his waistband. He shared that he had met King Chulalongkorn when His Majesty visited India during his childhood, receiving that very kris as a royal gift of remembrance. After we had conversed for a short while, an ensemble of traditional musicians arranged themselves before us and began to play. A young dancer—a Nautch Girl—then stepped forward to perform to the rhythm of the music, evoking scenes from the Ramakien that I shall describe elsewhere in due course. The dance continued for a short while, after which the dancer and the musicians departed, bringing the ceremony to an end. We returned to our lodgings in the same ceremonial procession as when we came.
-
ชื่อที่เรียกวังว่า รามนคร นั้น สังเกตไนหนังสือเก่าดูยุติต้องกันกับคำของพวกพราหมน์ไนเมืองไทยซึ่งว่า บันพบุรุสบอกเล่ากันสืบมาว่า พราหมน์พวกโหรดาจารย์ที่เมืองพัทลุง เดิมหยู่เมืองพารานสี และพวกพราหมน์พิธีที่เมืองนครสรีธัมราช ว่า เดิมหยู่เมืองรามนครดังนี้ จึงสันนิถานว่า เดิมจะเปนชื่อบริเวนราชธานี หย่างเช่นเราเรียกว่า "พระนคร" ไนกรุงเทพฯ คำพารานสีเปนชื่อเรียกจังหวัด หย่างเราเรียกว่า "จังหวัดกรุงเทพฯ" และยังมีคำอื่นสำหรับเรียกรวมทั้งอานาเขตอีกคำหนึ่งว่า "กาสี" แม้ไนพระบาลีก็มีมาแต่โบราน พวกแขกยามไนกรุงเทพฯ ยังบอกว่า พวกของตนเปนชาวกาสี อันรวมอานาเขตกับเมืองพารานสี ดังนี้ ตัววังรามนครนั้น เห็นจะส้างมาช้านานหลายร้อยปี เปนแบบวังหย่างโบราน มีพร้อมด้วยป้อมปราการหยู่ไนตัว ล้วนก่อด้วยสิลาทำนองเดียวกับวังโบรานที่เมืองประเทสราชอื่นซี่งส้างแต่ครั้งบ้านเมืองยังเปนอิสระมีอีกหลายแห่ง เมื่อกลับมาจากรามนครไนบ่ายวันนั้น เขาพาฉันไปที่มรึคทายวันอันเปนที่พระพุทธองค์ซงสแดงปถมเทสนา ชาวเมืองเรียกว่า ตำบนสารนาถ Sarnath หยู่ห่างแม่นํ้าคงคาราวสัก 150 เส้น แต่เรื่องมรึคทายวันจะรอไว้พรรนนาไนนิทานเรื่องหนึ่งต่างหาก รวมกับเรื่องไปไหว้พระนะที่แห่งอื่น ๆ ไนอินเดีย
Regarding the name of the palace, Ramnagar, old texts align remarkably well with the oral traditions of Thai Brahmins. The astrologer-Brahmins of Phatthalung pass down that their ancestors originally hailed from Benares, while the ceremonial Brahmins of Nakhon Si Thammarat trace their origins to Ramnagar. This leads me to surmise that Ramnagar was originally the designation for the royal citadel area—much like how we refer to the capital core in Bangkok as *Phra Nakhon*—whereas Benares served as the broader regional name, akin to "Bangkok Province." Furthermore, there exists another ancient designation covering the entire territory: Kasi, a name documented since ancient times even in Pali texts. Indeed, Indian watchmen in Bangkok still refer to themselves as people of Kasi, encompassing the region surrounding Benares. As for Ramnagar Palace itself, it appears to have been built centuries ago in the style of an ancient royal fortress, complete with built-in stone fortifications, similar to historic palaces found in various other princely states constructed during their eras of independence. Upon returning from Ramnagar that afternoon, I was escorted to the Deer Park, where the Buddha delivered his First Sermon—a site known locally as Sarnath, situated approximately 150 *sen* from the Ganges River. However, I shall reserve the description of the Deer Park for a separate tale, combined with my pilgrimages to other sacred Buddhist sites across India.
-
วันที่สามซี่งฉันหยู่นะเมืองพารานสี เขาพาไปดูพวกฮินดูลอยบาปไนแม่น้ำคงคา อันเปนที่ขึ้นชื่อลือเลื่องว่า ไม่มีที่ไหนน่าดูเหมือนที่เมืองพารานสี มหาราชาไห้เรือที่นั่งมารับเหมือนเมื่อวันก่อน ต้องไปแต่พอรุ่งเช้ายังไม่ทันแดดแขง ลงเรือพายผ่านไปริมฝั่งทางข้างเหนือ วันนั้น ฝีพายไม่ขานยาวเหมือนวันก่อน เห็นจะเปนเพราะเพียงแต่ขึ้นล่องไนแม่น้ำคงคา ไม่ได้ข้ามฟาก ที่สำหรับพวกฮินดูลอยบาปหยู่ริมแม่นํ้าคงคาทางฝั่งตะวันตกตลอดคุ้งนํ้ายาวกว่า 70 เส้น มีท่าทำเปนขั้นบันไดหินสำหรับคนลงนํ้าเรียกว่า ฆัต Ghat ติดต่อกันไปราว 30 ท่า แต่ละท่าที่ริมน้ำมีสพานไม้สำหรับคนลงนํ้า ต่อขึ้นไปเปนชานมีพราหมน์นั่งไนร่มอันไหย่คันปักดินคอยรับทักขินาทานช่วยชําระบาปและอวยพรแก่พวกสัปบุรุสรายกันไปแห่งละหลายคนทุกท่า ต่อท่าขึ้นไปถึงเขื่อนขั้นบันไดทางขึ้นไปบนตลิ่ง ที่บนตลิ่งมีถนนผ่านหน้าเทวะสถานส้างติด ๆ กันไป เห็นยอดปรางค์สลอน มีหอสูงวัดของพวกอิสลามคั่นบ้าง และมีสะนํ้าสำหรับทำพิธีพลีกัมตามเทวะสถานเปนแห่ง ๆ แลดูตั้งแต่เขื่อนลงมาจนริมน้ำ เห็นพวกฮินดูล้วนนุ่งห่มผ้าขาวนับด้วยหมื่น ไปมาราวกับฝูงมด หยู่ไนน้ำก็มี หยู่บนบกก็มี จะหาที่ว่างคนแทบไม่ได้ เห็นเข้าก็ติดตาน่าพิสวงด้วยไม่มีที่ไหนเหมือน จึงเปนที่เลื่องลือ แต่ประหลาดหย่างยิ่งนั้นที่มีลานสำหรับเผาสพหยู่ติด ๆ กับท่าอาบน้ำหลายแห่ง ตั้งแต่เช้าก็เผาสพควันขึ้นกรุ่นหยู่เสมอ บางแห่งเมื่อผ่านไปเห็นกำลังหามสพห่อผ้าขาวลงบันไดมาก็มี ที่กองฟืนเรียงไว้ไนลานสำหรับวางสพเผาบนนั้นก็มี บางแห่งกำลังเผาสพหยู่ก็มี ดูพวกคนลอยบาปที่ลงอาบน้ำไกล้ ๆ ไม่มีไครรังเกียด ประเพนีของพวกฮินดูเอาสพไว้แต่ 2 วันก็เผา เขาบอกว่า เมื่อเผาแล้วกวาดทั้งอัตถิธาตุและอังคารถ่านเถ้าทิ้งลงแม่น้ำคงคงหมด แต่สพเด็กทารกไม่เผา เอาห่อสพผูกกับคอหม้อถ่วงทิ้งไห้จมไปไนแม่น้ำคงคาทีเดียว พวกอังกริดกะซิบบอกฉันตั้งแต่วันไปถึงว่า ฝรั่งที่หยู่ไนเมืองพารานสีไม่มีไครกินปลาสดที่เมืองนั้น ด้วยรังเกียดการเผาสพพวกฮินดูว่า บางทีเปนสพที่ไม่มีญาติควบคุม สับปะเหร่อเผาไม่ทันไหม้หมด ก็ทิ้งลงน้ำด้วยมักง่าย ฉันก็ไม่ได้กินปลาตลอดเวลาที่หยู่นะเมืองพารานสี
On the third day of my stay in Varanasi, they took me to see Hindus performing sin-cleansing rituals in the Ganges River—a sight famous far and wide, said to be unmatched anywhere else. The Maharaja sent the royal barge to receive us just like the day before. We had to set out early at dawn before the sun grew harsh, rowing along the northern shore. That day, the oarsmen did not chant as they had the previous day, likely because we were merely traveling up and down the river rather than crossing to the other side. The bathing sites for Hindus to wash away their sins stretch along the western bank of the Ganges for over 70 sen (approx. 2.8 km). There are stone steps leading down to the water known as Ghats, with around 30 such piers linked together. At the water's edge of each pier, wooden walkways extend for people entering the water. Above them are terraces where Brahmins sit under large umbrellas planted in the ground, waiting to accept offerings, perform rituals to cleanse sins, and bestow blessings upon the faithful, with several Brahmins lined up at every pier. Ascending from the piers leads to stone retaining walls and steps going up the embankment. Along the embankment runs a street lined continuously with Hindu temples, their spires standing tall in abundance, occasionally interspersed with high minarets of Islamic mosques, along with sacred ponds for sacrificial rituals at various shrines. Looking from the retaining walls down to the water's edge, tens of thousands of Hindus, all dressed in white, could be seen moving about like swarms of ants—some in the water, some on land—leaving virtually no unoccupied space. The sight was captivating and wondrous, completely unique and truly worthy of its fame. Most astonishing of all were the cremation grounds situated right adjacent to several bathing piers. From morning onward, corpses were continuously cremated, with smoke rising steadily. As we passed by, we saw corpses wrapped in white cloth being carried down the steps, stacks of firewood lined up on platforms for burning bodies, and active cremations underway. Yet the bathers cleansing their sins nearby showed no aversion whatsoever. According to Hindu custom, bodies are kept for only two days before cremation. I was told that after cremation, all remaining bones and ashes are swept into the Ganges. However, infant corpses are not cremated; the wrapped body is tied to the neck of a clay pot weighted down to sink directly into the Ganges. The British whispered to me on the day of my arrival that no Westerners living in Varanasi ate fresh fish from that city, out of disgust over Hindu cremations—believing that when there were no relatives supervising, lazy undertakers would throw partially burned corpses into the river. Consequently, I did not eat any fish throughout my entire stay in Varanasi.
-
แต่นี้จะเล่าถึงที่ฉันได้ความรู้แปลก ๆ นะเมืองพารานสี ซึ่งน่าจะเนื่องกับประเพนีโบรานของไทยเราต่อไป
Now, I shall relate the curious insights I gained in Varanasi that seem connected to our ancient Thai traditions.
-
ย่ำยาม
Timekeeping Strokes
-
เมื่อวันแรกไปถึงเมืองพารานสี เวลาค่ำฉันนั่งกินอาหารกับพวกที่ไปด้วยกันและพวกข้าราชการอังกริดยังไม่ทันแล้วเส็ด พอเวลายามหนึ่ง (21 นาลิกา) ได้ยินเสียงตีค้องโหม่งทางประตูวังย่ำลา 1 เช่นเดียวกันกับตีค้องระคังย่ำยามไนเมืองไทย ฉันนึกประหลาดไจ จึงถามข้าราชการอังกริดที่หยู่ไนเมืองนั้นว่า ตีค้องย่ำเช่นนั้นหมายความว่าหย่างไร เขาตอบว่า "เปนสัญญาเรียกคนมาเปลี่ยนพวกที่หยู่ยาม" พอฉันได้ยินอธิบายก็จับไจแทบจะร้องออกมาว่า "อ้อ" เพราะวิธีตีค้องระคังยามไนเมืองไทย เมื่อถึงเวลาเช้า 6 นาลิกา เวลาเที่ยงวัน เวลาค่ำ (18 นาลิกา) และเวลากลางคืนยาม 1 (21 นาลิกา) เวลาเที่ยงคืน เวลา 3 ยาม (3 นาลิกา) ก็ตีย่ำ ทำนองเดียวกับได้ยินที่เมืองพารานสี แม้คำที่ไทยเราพูดก็เรียกเวลา 6 นาลิกาเช้าว่า "ย่ำรุ่ง" เรียกเวลาเที่ยงวันว่า "ย่ำเที่ยง" และเรียกเวลา 18 นาลิกาว่า "ย่ำค่ำ" คำที่พูดว่า "ย่ำ" คงมาจากย่ำค้องระคังนั่นเอง แต่ฉันยังไม่เคยคิดมาแต่ก่อนว่า เพราะเหตุไดจึงตีย่ำ เมื่อได้ฟังอธิบายที่เมืองพารานสีก็เข้าไจซึมซาบไนทันทีว่า ย่ำเปนสัญญาเรียกคนเปลี่ยนยาม เห็นได้ว่า ประเพนีไทยแต่โบราน เวลากลางวันไห้คนหยู่ยามผลัดละ 6 ชั่วนาลิกา แต่กลางคืนผลัดระยะ 3 ชั่วนาลิกา และยังแลเห็นสว่างต่อไปอีก ด้วยประเพนีตีระคังยามที่ไนพระบรมมหาราชวังกรุงเทพฯ เมื่อตีย่ำระคังแล้ว มีคนเป่าแตรงอนและเป่าปี่ตีมโหระทึกประโคมต่อไปอีกพักหนึ่ง และเวลามีพระบรมสพหรือพระสพเจ้านายตลอดจนสพขุนนางผู้ไหย่บันดาที่มีกลองชนะประโคม ย่อมประโคมกลองชนะตรงกับย่ำค้องระคังยามทั้งกลางวันกลางคืน อาการประกอบกันไห้เห็นว่า การย่ำค้องระคังเปนสัญญาเรียกคนไห้มาเปลี่ยนยาม การประโคมเปนสัญญาบอกว่า พวกหยู่ยามไหม่ได้เข้าประจำหน้าที่พร้อมกันแล้ว มูลของประเพนีย่ำค้องระคังยามและประโคมพระสพไนเมืองไทย เห็นว่า เปนดังกล่าวมา และอาดจะได้มาจากอินเดียแต่ดึกดำบรรพ
On the evening of my arrival in Benares, while dining with my party and British officials, a resonant gong chimed near the palace gate precisely at the first watch of the night (21:00 hours), striking a cadence identical to the night-watch gongs and bells in Thailand. Surprised, I asked the local British official what the gong tolling signified. He replied, "It is a signal to call the relief guard for the night watch." Hearing this explanation struck me so vividly I nearly gasped in sudden realization. In Thailand, night-watch gongs and bells are tolled at 06:00 in the morning, noon, dusk (18:00), the first watch (21:00), midnight, and the third watch (03:00)—in the exact same manner I had just heard in Benares. Even everyday Thai vocabulary reflects this: 06:00 is called *yam rung*, noon is *yam thiang*, and 18:00 is *yam kham*. The word *yam* undoubtedly derives from this very tolling of gongs and bells. Yet, I had never previously considered why the tolling occurred in the first place. Upon hearing the explanation in Benares, I instantly understood that *yam* served as a signal to change the guard. This reveals that under ancient Thai tradition, daytime guard shifts lasted six hours, whereas night shifts were rotated every three hours. The picture becomes even clearer when examining the traditions of the Grand Palace in Bangkok: after the watch bell is struck, trumpeters, pipe players, and bronze-drum players perform a fanfare; furthermore, during royal or high-ranking noble funerals accompanied by victory drums (*klong chana*), those drums are sounded at the exact moments the watch gongs and bells are struck throughout the day and night. Taken together, these customs indicate that tolling the watch gong or bell signaled the arrival of the relief guard, while the fanfare signaled that the incoming watch had assembled and assumed their duties. The origins of Thailand's watch-tolling and funeral music traditions thus appear to stem from this practical purpose, likely imported from India in antiquity.
-
ทุ่มโมง
Hourly Drum Beats and Gong Strikes
-
จะเลยเล่าแถมถึงประเพนีตีบอกเวลาไนเมืองพม่าซึ่งฉันได้ไปรู้เมื่อ พ.ส. 2478 ต่อไป เพราะได้เค้าที่เหมือนกับไทยอีกหย่างหนึ่ง ที่ไนพระราชวังเมืองมันดะเลมีหอนาลิกาหลังหนึ่งเปนหอสูง ข้างล่างมีห้องสำหรับไว้นาลิกา ข้างบนเปนหอโถงสำหรับแขวนกลองกับค้องที่ตีบอกเวลา เขาว่า เคยมีหอเช่นนั้นทุกราชธานีไนเมืองพม่าแต่ก่อนมา ฉันถามเขาว่า ค้องกับกลองที่แขวนไว้บนหอนั้นตีต่างกันหย่างไร ไม่มีไครบอกอธิบายได้ เพราะเลิกราชประเพนีพม่ามาเสียหลายสิบปีแล้ว ฉันนึกจับหลักได้ว่า ค้องสำหรับตีกลางวัน กลองสำหรับตีกลางคืน หลักนั้นหยู่ไนคำพูดของไทยเราเอง ที่เรียกเวลาตอนกลางวันว่า "โมง" เช่นว่า 4 โมง 5 โมง แต่ตอนเวลากลางคืนเรียกว่า "ทุ่ม" เช่นว่า 4 ทุ่ม 5 ทุ่ม คำโมงกับทุ่มมาแต่เสียงค้องและกลองนั่นเอง ไนเมืองไทยแต่โบรานก็เห็นจะไช้ทั้งค้องและกลองตีบอกเวลาหย่างเดียวกันกับไนเมืองพม่า
I shall further elaborate on the timetelling traditions of Myanmar, which I came to learn about in 1935, as they reveal another striking parallel with Thai customs. In the Royal Palace of Mandalay, there stands a tall clock tower; the lower level houses a clock room, while the upper level features an open pavilion where a drum and a gong were hung to sound the hours. It is said that such towers formerly existed in every capital throughout ancient Myanmar. When I asked how the gong and drum differed in usage, no one could explain, as Burmese royal customs had been abolished decades earlier. However, a key realization struck me: gongs were struck during the day, whereas drums were struck at night. This principle is preserved within our own Thai language, where daytime hours are designated by the word *mong*—such as *si mong* (4 o'clock) or *ha mong* (5 o'clock)—whereas nighttime hours are called *thum*, such as *si thum* (10 p.m.) or *ha thum* (11 p.m.). The words *mong* and *thum* are simply onomatopoeic renderings of the sound of a gong and a drum, respectively. It thus appears that ancient Thailand utilized both gongs and drums for marking time in the exact same manner as Myanmar.
-
ขานยาว
Chanting along the River
-
ได้เล่ามาแล้วว่า เมื่อฉันลงเรือที่นั่งของมหาราชาพารานสีข้ามแม่น้ำคงคา บ่อโทนฝีพายขานรับคำบูชาพระรามและพลฝีพายขานรับ ดูเปนเค้าเดียวกับขานยาวพายเรือพระที่นั่งไนเมืองไทย แต่ผิดกันเปนข้อสำคันที่ขานยาวของชาวอินเดียขานเปนภาสาสันสกริต และมีความเปนคำบูชาพระราม แต่ขานยาวของไทยเรามีแต่บ่อโทนขานว่า "เหยอว" ฝีพายก็รับว่า "เย่อว" ไม่เปนภาสาได จะหมายความว่ากะไรก็แปลไม่ได้ จึงน่าสันนิถานว่า พราหมน์เห็นจะเอาแบบขานยาวไนอินเดียมาสอนไว้แต่โบราน เดิมก็คงจะเปนมนต์ภาสาสันสกริต มีความว่าหย่างไดหย่างหนึ่ง แต่ไทยเราไม่รู้ภาสานั้น จำคำได้แต่โดยเสียง นานมาก็แปรไป เช่นเดียวกันกับครูอังกริดมาสอนไห้บอกทหารว่า "โชละเดออามส์" (Shoulder Arms) ทหารไทยบอกว่า "โสลด หับ" ฉันนั้น แล้วเลือนหนักลงคงเหลือแต่ว่า "เหยอว เย่อว" คำขานยาวจึงไม่รู้ว่าภาสาไดและหมายความว่ากะไร แต่เห่เรือเปนประเพนีของไทย มิไช่ได้มาจากอินเดีย แต่มีมาเก่าแก่มากเหมือนกัน ข้อนี้พึงเห็นได้ไนบทช้าละวะเห่ เปนภาสาไทยเก่ามาก คงมีเห่บทอื่นที่เก่าปานนั้นอีก แต่คนชั้นหลังมาชอบไช้บทเห่เรือของเจ้าฟ้าธัมธิเบสร์ซงพระนิพนธ์เมื่อปลายสมัยกรุงสรีอยุธยา ที่ขึ้นต้นว่า "พระสเด็ดโดยแดนชล ซงเรือต้นงามเฉิดฉาย" และบทที่ว่า "พิสพรรนปลาว่ายเคล้า คิดถึงเจ้าเสร้าอารมน์" เปนต้น บทเก่าก็เลยสูญไป เหลือแต่ช้าละวะเห่ อันคงไช้เห่เพียงไนเวลาเมื่อเรือพระที่นั่งจะถึงท่า การเห่เรือพระที่นั่งนั้น สังเกตตามประเพนีไนชั้นหลัง เห่แต่เวลาสเด็ดโดยขบวนพยุหยาตรา ซึ่งชวนไห้เห็นว่า เห็นจะไช้เวลาไปทางไกล เช่น ยกขบวนทัพ เพื่อไห้พลพายรื่นเริง ถ้ามิไช่พยุหยาตรา เปนแต่ขานยาว ทำนองเห่ก็เปน 3 หย่างต่างกัน ถ้าพายจังหวะช้า เห่ทำนองหย่างหนึ่งเรียกว่า มูลเห่ มีต้นบทว่านำวัคหนึ่ง ฝีพายว่าตามวัคหนึ่ง ถ้าพายจังหวะเร็วขึ้นเปนหย่างกลาง เรียกว่า สวะเห่ ต้นบทว่าเนื้อความฝีพายเปนแต่รับว่า "ฮ้าไฮ้" เมื่อสิ้นวัคต้น และรับว่า "เหเฮฯ" เมื่อสิ้นวัคปลาย ยังมีคำสำหรับเห่เมื่อพายจ้ำเช่นว่าแข่งเรือ ต้นบทว่า "อีเยอวเยอว" ฝีพายรับว่า "เย่อว" คำคล้ายกับที่ไช้ขานยาว ดูชอบกลออามส์
As I previously recounted, when I boarded the Benares Maharaja's royal barge to cross the Ganges River, the coxswain chanted a prayer to Lord Rama and the rowers responded in unison, presenting a pattern strikingly similar to the long-chants (*khan yao*) performed aboard royal barges in Thailand. However, a crucial distinction lies in the fact that the Indian chant was delivered in Sanskrit as a meaningful hymn of praise to Lord Rama, whereas our Thai boat-chant consists merely of the coxswain calling out "*Yoe*" and the oarsmen responding with "*Yoe*"—words belonging to no known language and conveying no decipherable meaning. It is reasonable to presume that Brahmins introduced the Indian chanting style to Thailand in antiquity, originally as Sanskrit mantras carrying specific meanings. Lacking knowledge of the language, the Thais remembered the words purely by sound, which corrupted over time—much like British officers instructing soldiers to say "Shoulder Arms," which Thai troops rendered as "*Solot Hap*." Eventually, the chant degraded into mere cries of "*Yoe*, *Yoe*," leaving its language and meaning unrecognizable. By contrast, royal barge singing (*he ruea*) is a genuinely indigenous Thai tradition rather than an Indian import, though it too is of great antiquity. This is evident in the archaic Thai language of the *Cha-la-wa-he* verses; other equally ancient verses likely existed, but later generations favored the boat-song compositions of Prince Thammathibet from the late Ayutthaya period, such as those beginning with "*Phra sa-det doi daen chon...*" (His Majesty travels by water...) or "*Phis phan pla wai khlao...*" (Observing the various swimming fish...). Consequently, the older verses faded away, leaving only the *Cha-la-wa-he*, which was preserved mainly for the moment a royal barge approached a pier. Judging by later tradition, royal barge singing was reserved exclusively for grand royal water processions (*Phayuhayatra*), suggesting it was intended for long journeys—such as military troop movements—to keep the rowers' spirits high. On ordinary occasions, only long-chants were used. The chant melodies were divided into three distinct styles: for slow rowing, a slow tempo called *Mun-he* was used, where the lead chanter sang a line and the rowers repeated it; for a medium pace, *Sawa-he* was used, where the lead chanter sang the text and the rowers simply responded with "*Ha-hai*" at the end of the first line and "*He-he*" at the end of the second; finally, for fast-paced rowing such as boat racing, the lead chanter called out "*E-yoe-yoe*" and the rowers answered "*Yoe*"—a curious resemblance to the words used in the long-chants.
-
ลักสนะรับแขกเมือง
The Reception of Royal Guests
-
เมื่อฉันไปเห็นลักสนะที่มหาราชาพารานสีรับฉันที่วังรามนครดังพรรนนามาแล้ว กลับมานึกถึงความไนบทละครเรื่องรามเกียรติ์เมื่อทสกันถ์รับเจ้าเมืองยักส์ที่เปนมิตรสหาย ไม่ปรากตว่า มเหสีเทวีออกมาพบแขก เปนแต่ทสกันถ์เชินแขกนั่งร่วมราชอาสน์สนทนาปราสัย แล้วมีนางกำนัลเชินเครื่องออกมาตั้งเสวยด้วยกัน และไนเวลาเสวยนั้น มีนางรำออกมาฟ้อนรำไห้ทอดพระเนตร ทสกันถ์รับพระยายักส์แขกเมืองทีไร ก็รับหย่างนั้นทุกคราว ประเพนีไนอินเดีย แม้ไนปัจจุบันนี้ มเหสีเทวีก็ไม่ออกรับแขก ที่ตั้งเก้าอี้หุ้มทองคำไห้ฉันนั่งเคียงกับพระมหาราชา ก็อนุโลมมาจากนั่งร่วมอาสน์ ที่มีนางนัจจะออกมาฟ้อนรำก็ตรงตามแบบโบราน ขาดแต่ไม่มีการเลี้ยง เพราะเลี้ยงไม่ได้ด้วยต่างสาสนากัน ดูแบบรับแขกเมืองหย่างทสกันถ์ยังคงไช้หยู่ไนอินเดีย ต่อมาพายหลังอีกหลายปี ฉันตามสเด็ดสมเด็ดพระพุทธเจ้าหลวงไปประเทสชวา พวกชวาแต่โบรานได้แบบหย่างขนบทำเนียมจากชาวอินเดียเหมือนกับไทยเรา เมื่อสุลต่าน เจ้าประเทสราชเมืองยกยา รับสเด็ดก็ดี สุสุหุนัน เจ้าเมืองโซโล รับสเด็ดก็ดี ก็ตั้งเก้าอี้รับสเด็ดเปนแถวและมีนางรำออกมาฟ้อนรำ ผิดกันกับไนอินเดียแต่เจ้าผู้หยิงชวาออกรับแขก และเลี้ยงเครื่องว่างไนเวลาทอดพระเนตรนางรำ เห็นได้ว่า พวกชวายังรับแขกเมืองตามแบบที่ได้ไปจากอินเดียแต่โบราน มาพิจารนาดูประเพนีรับแขกเมืองไนเมืองไทยแต่โบราน จะเทียบกับที่ฉันได้เห็นไนอินเดียและชวาไม่ได้ ด้วยไม่ปรากตไนเรื่องพงสาวดารว่า เคยมีแขกเมืองที่มีสักดิจะนั่งร่วมอาสน์กับพระเจ้าแผ่นดิน เว้นแต่ครั้งพระเจ้าหงสาวดีบุเรงนองกับสมเด็ดพระมหาจักรพัดิ แต่ครั้งนั้นเปนข้าสึกกัน นอกจากนั้นแขกเมืองเคยมีเพียงเจ้าประเทสราชกับราชทูต ก็รู้ไม่ได้ว่า ประเพนีที่รับแขกเมืองนั่งร่วมอาสน์เสวยด้วยกัน และไห้นางรำบำเรอ จะเคยมีไนเมืองไทยหรือไม่
When I witnessed how the Maharaja of Varanasi received me at Ramnagar Palace as described above, I recalled passages in the play *Ramakien* where Ravana (Thotsakan) received allied demon rulers. It is nowhere mentioned that the queen came out to greet the guests; rather, Ravana invited the guests to sit beside him on the royal throne to converse, after which court ladies presented meals to dine together, during which female dancers came out to perform for their viewing. Whenever Ravana received a foreign demon ruler, he entertained them in this manner every time. In Indian custom, even today, the queen does not step out to greet state guests. Arranging gold-covered chairs for me to sit beside the Maharaja was an adaptation of sharing the throne; having the Nautch Girl come out to dance was also directly in line with ancient tradition, lacking only the banquet, which could not be held due to differing religions. It appears the method of receiving state guests like Ravana is still practiced in India. Many years later, I accompanied King Chulalongkorn to Java. The Javanese in ancient times had received customs and traditions from India just like we Thais did. When the Sultan, ruler of the princely state of Yogyakarta, received the King, or when the Susuhunan, ruler of Solo, received the King, they likewise arranged chairs in rows and brought out female dancers to perform. The only difference from India was that Javanese royal women came out to greet guests and served refreshments while watching the dancers. It is evident that the Javanese still received state guests according to the ancient model inherited from India. Upon considering the ancient tradition of receiving state guests in Thailand, it cannot be directly compared with what I witnessed in India and Java, for it is nowhere recorded in our chronicles that there were ever state guests of sufficient rank to share the throne with the King—except during the encounter between King Bayinnaung of Hanthawaddy and King Maha Chakkraphat, though on that occasion they were enemies. Aside from that, state guests were merely rulers of tributary states and ambassadors. Thus, it cannot be known whether the tradition of receiving state guests to share a throne, dine together, and be entertained by dancers ever existed in Thailand.
-
ลอยบาป
Floating Away Sins
-
ไนหนังสือไทยมีกล่าวถึงพิธีลอยบาปของพวกพราหมน์หลายเรื่อง ฉันเข้าไจมาแต่ก่อนว่า คงทำวัตถุเครื่องบูชาหย่างไดหย่างหนึ่ง ร่ายมนต์สมมตว่า ปล่อยบาปลงไนวัตถุนั้น แล้วเอาไปลอยน้ำเสีย เหมือนหย่างลอยกะทงกลางเดือน 11 เดือน 12 ต่อเมื่อไปเห็นที่เมืองพารานสีจึงรู้ว่า การลอยบาปไม่เปนเช่นเคยเข้าไจเลย ตามอธิบายไนหนังสือนำทางว่า เพราะเมืองพารานสีเคยเปนราชธานีเดิมของมัชชิมประเทส สาสนาได ๆ ที่เกิดขึ้นไนอินเดีย แม้จนพระพุทธสาสนา ก็เริ่มตั้งที่เมืองพารานสี จึงนับถือกันว่า เมืองพารานสีเปนหย่างอู่ของสาสนาฮินดูสืบมาจนบัดนี้ ถึงกล่าวกันว่า ถ้าไครได้ไปทำบุญที่เมืองพารานสีครั้งหนึ่ง ก็มีอานิสงส์เท่ากับได้ไปทำบุญที่อื่นทุกแห่งหมดไนอินเดีย ดังนี้ พวกฮินดูชาวอินเดีย ถึงจะหยู่ไนแว่นแคว้นแดนอันได ย่อมนับถือความสักดิสิทธิของเมืองพารานสี อุส่าห์พากันเดินทางไปทำพิธีพลีกัมมีจำนวนนับตั้งล้านคนทุกปี โดยเชื่อเหมือนหย่างว่า เมืองพารานสีหยู่ปากทางลัดที่จะตัดตรงไปเทวะโลกได้แน่นอน ลักสนะการพิธีที่ตรงกับเราเรียกว่า "ลอยบาป" นั้น ตั้งต้นผู้จะลอยบาปต้องเดินประทักสินรอบเมืองพารานสี และบูชาตามเทวะสถานต่าง ๆ ไนระยะทางราว 1,800 เส้น เปนเวลาราว 6 วัน แล้วลงไปยัง "ฆัต" คือ ท่าน้ำอันสักดิสิทธิแห่งไดแห่งหนึ่ง ที่ตลิ่งริมน้ำมีพราหมน์นั่งคอยสอนมนต์ไห้บริกัม เมื่อเรียนมนต์แล้วจึงลงไนแม่น้ำคงคา กินน้ำและดำหัวล้างบาปไห้ลอยไปกับสายน้ำ แล้วจึงขึ้นไปรับพรต่อพราหมน์เปนเส็ดพิธี ที่พรรนนานี้ว่าตามฉันเข้าไจความไนหนังสือ ไม่ได้มีโอกาสไถ่ถามพวกพราหมน์ไนที่นั้น อาดเข้าไจผิดบ้างก็เปนได้.
Numerous Thai books mention the Brahmin ritual of "floating away sins" (*loi bap*). Previously, I had assumed it involved preparing a ceremonial object, reciting incantations to symbolically transfer sins into it, and then setting it afloat on water, much like launching floating lanterns (*loi krathong*) during the eleventh or twelfth lunar months. Only upon witnessing the tradition in Benares did I realize that the ritual of floating away sins is entirely different from what I had imagined. According to guidebook explanations, because Benares was the ancient capital of the Majjhima-desha (Middle Country), any religion that arose in India—including Buddhism—found its initial footing there. Consequently, Benares has been revered as the cradle of Hinduism down to the present day; it is even said that performing a single act of merit in Benares yields merit equivalent to performing good deeds at every sacred site across India combined. As a result, Indian Hindus, regardless of their region of origin, revere the sanctity of Benares, with millions journeying there annually to perform sacrifice rituals (*balikamma*), believing that Benares offers a direct shortcut to the realm of the devas. The ritual corresponding to what we call "floating away sins" begins with the pilgrim walking clockwise in circumambulation (*padakkhina*) around the city of Benares, making offerings at various shrines along a journey of roughly 1,800 *sen*, taking about six days. The pilgrim then descends to a *ghat*—a sacred riverfront landing. Along the bank, Brahmins sit waiting to instruct pilgrims in mantras to recite. Once the mantra is learned, the pilgrim steps into the Ganges, drinks the water, and immerses their head to cleanse their sins and let them float away with the current, finally returning ashore to receive a blessing from the Brahmin to conclude the rite. This account is based on my understanding of the texts, as I lacked the opportunity to interview the local Brahmins directly, so some details may be subject to misinterpretation.
-
ปลงสพ
Disposal of Corpses
-
นอกจากลอยบาป พวกฮินดูยังนับถือความสักดิสิทธิของเมืองพารานสีต่อไปอีกหย่างหนึ่ง คือว่า ถ้าไครตายที่เมืองพารานสี หรือแม้ปลงสพที่นั่น จะได้ไปสู่เทวะโลกเปนแน่แท้ ถึงมีเสตถีฮินดูบางคนไปซื้อหาที่หยู่นะเมืองพารานสีเมื่อแก่ชราเพื่อจะไปตายที่นั่น ที่เผาสพที่ริมท่าน้ำก็ถือว่า สักดิสิทธิต่างกัน มีท่าหนึ่งชื่อ "มนีกรรนิกา" ว่า เปนสักดิสิทธิกว่าเพื่อน ไคร ๆ ก็อยากไห้เผาสพตนที่ท่านั้น คงเปนเพราะเกิดลำบากด้วยชิงจองท่าและกำหนดเวลาเผาสพพ้องกัน รัถบาลจึงตั้งข้อบังคับไห้ผู้จะเผาสพขออนุญาตเพื่อจดลงทเบียนท่าและเวลาที่จะเผาไว้ก่อน และไห้มีนักการคอยดูแลไห้เปนไปตามทเบียนนั้น ข้าราชการอังกริดที่หยู่ไนเมืองพารานสีเขาเล่าไห้ฉันฟังว่า บางทีนายทเบียนต้องถูกปลุกขึ้นรับโทรสัพท์ไนเวลาดึก บอกเปนคำของเสตถีคนไดคนหนึ่งว่า "ฉันจวนจะสิ้นไจหยู่แล้ว ขอไห้ช่วยสงเคราะห์ไห้ได้เผาที่ท่ามนีกรรนิกาเวลาพรุ่งนี้" เปนอุทาหรน์ไห้เห็นว่า พวกฮินดูเชื่อถือสาสนามั่นคงเพียงได พวกฮินดูเชื่อว่า พระอัคนีสามาถจะทำสิ่งทั้งปวงไห้บริสุทธิสอาด หรือว่าอีกนัยหนึ่ง บันดาสิ่งโสโครกทั้งปวง ถ้าเผาไฟแล้ว ก็กลับเปนของสอาดหมด เช่น มูตรคูถของโค ถ้าเผาแล้ว ก็อาดจะบริโภคและไช้เปนเครื่องจุนเจิมได้ เพราะฉะนั้น การเผาสพที่ท่าแล้วทิ้งอัตถิธาตุลงไนแม่น้ำคงคา พวกที่ลอยบาปอาบน้ำกินน้ำหยู่ไกล้จึงไม่รังเกียจ เพราะถือว่า เปนของสอาดแล้ว
Beyond floating away sins, Hindus hold another sacred belief regarding Benares: anyone who dies in Benares, or whose body is cremated there, is assured entry into the realm of the devas. Some wealthy Hindu merchants even purchase property in Benares in their old age specifically so they may die there. The cremation grounds along the riverbank are also believed to possess varying degrees of sanctity; one landing, named Manikarnika Ghat, is considered the most sacred of all, making it the preferred cremation site for everyone. Due to the intense competition to reserve the landing and schedule burnings, the government instituted regulations requiring families to seek prior permission and register the landing and time in advance, appointing officers to oversee adherence to the registry. A British official stationed in Benares told me that the registrar would sometimes be awakened late at night by phone calls conveying a message on behalf of some wealthy merchant: "I am near my final breath; please grant me the favor of cremation at Manikarnika Ghat tomorrow." This serves as a striking example of the depth of Hindu religious faith. Hindus believe that Agni (the fire deity) possesses the power to purify all things—or in other words, any unclean substance, once burned by fire, becomes entirely pure. For instance, cow dung and urine, once burned to ash, can be consumed or used for sacred ceremonial markings. Consequently, when corpses are cremated at the ghats and their ash remains cast into the Ganges, pilgrims floating away sins, bathing, or drinking nearby feel no revulsion, regarding the remains as thoroughly purified.
-
ประเพนีเผาสพชาวอินเดียที่ฉันได้รู้เห็นนะเมืองพารานสี มีเหมือนกับประเพนีไทยแต่ที่ทิ้งธาตุลงน้ำ กับที่ขนันสพทารกทิ้งลงน้ำ ตามประเพนีโบรานไนอินเดีย สพย่อมเผาทั้งนั้น ต่างกันแต่พวกถือพระพุทธสาสนาเผาสพแล้วเอาอัตถิธาตุฝังและก่อกองดินหรือกองหินไว้ตรงที่ฝังเรียกว่า "สถูป" แต่พวกถือสาสนาฮินดูทิ้งอัตถิธาตุลงน้ำ ไทยเราถือพระพุทธสาสนาเปนพื้นเมือง เพราะฉะนั้น ถ้าเปนคนชั้นสูง ก็ก่อพระเจดีย์บันจุอัตถิธาตุ ถ้าเปนคนชั้นต่ำ ก็เปนแต่ฝังอัตถิธาตุหรือเอาไปกองทิ้งไว้ที่โคนต้นโพ แต่พระเจ้าแผ่นดินและเจ้านายซงถือประเพนีของพวกพราหมน์ด้วย จึงรับคติการถ่วงธาตุมาไช้ไนประเพนีพระบรมสพและพระสพเจ้านายทำทั้งสองทาง ส่วนพระอัตถิบันจุไว้ไนพระเจดีย์ตามทางพระพุทธสาสนา ส่วนพระอังคารหรือถ่านที่เผาพระสพเชินไปลอยปล่อยไปไนแม่น้ำตามทางสาสนาฮินดู เพิ่งมาเลิกลอยพระอังคารเปลี่ยนเปนบันจุเมื่อรัชกาลที่ 5 ประเพนีขนันสพทารกทิ้งน้ำนั้น ไทยเราเอาสพไส่ลงไนหม้อ ไม่ผูกกับคอหม้อเหมือนไนอินเดีย แต่เดี๋ยวนี้ก็เลิกแล้ว เปลี่ยนเปนฝังไห้สูญไปทีเดียว
The Indian cremation traditions I observed in Benares bear close resemblance to Thai customs, except for casting bone ash into the river and placing infant corpses into pots to cast into the water. According to ancient Indian tradition, bodies were universally cremated; the distinction lay in the fact that Buddhists, after cremating the dead, buried the bone relics and raised a mound of earth or stone over the burial spot called a *stupa*, whereas Hindus cast the bone ash into the river. As Thailand is predominantly Buddhist, high-ranking individuals would construct a stupa (*chedi*) to enshrine bone relics, while commoners would simply bury the bone relics or leave them gathered at the base of a Bodhi tree. However, Thai kings and royals also observed Brahmin traditions, adopting the practice of immersing ashes into water for royal funeral rites, thereby observing both customs: the bone relics (*phra atthi*) were enshrined in a stupa according to Buddhist rites, while the royal charcoal ash (*phra angkhan*) was borne away to be released into the river following Hindu tradition. This custom of floating royal ashes was only discontinued and replaced by permanent enshrinement during the reign of King Chulalongkorn (Rama V). Regarding the tradition of placing infant corpses in earthenware pots to float on the river, Thais placed the infant inside a pot rather than tying the vessel to the neck as in India; however, this custom has now been abandoned entirely in favor of burial.
-
ความรู้ที่ฉันได้จากเมืองพารานสีมีพ้องกับเมืองไทยบางหย่างดังได้พรรนนามา ฉันพักหยู่เมืองพารานสี 3 วัน แล้วก็ขึ้นรถไฟไปเมืองพุทธคยา ซึ่งจะเล่าไนนิทานเรื่องอื่นต่อไป.
The insights I gained from Varanasi parallel Thai traditions in several respects, as described. I stayed in Varanasi for three days and then boarded a train to Bodh Gaya, which I shall recount in another tale.