DE OMROEPER.

THE TOWN CRIER.

Oudtijds, en voor het bestaan der nieuwsbladen, was de omroeper zeker een der onontbeerlijkste stadsbeambten, en zijne verschijning op 's heeren straten bracht bij het publiek geen minderen indruk te weeg, dan die van den befaamden Jan Claaszen of den liedjeszanger met het nieuw beschilderd bord, ja, de klank, dien hij deed hooren, lokte meer nieuwsgierigen dan de muziek van den wandelenden orgelman.

In former times, and before the existence of newspapers, the crier was certainly one of the most indispensable city officials, and his appearance on the public streets created no less an impression on the public than that of the famous Punch, or the ballad singer with his freshly painted board; indeed, the sound he produced attracted more curious onlookers than the music of the itinerant organ grinder.

O! het was schoon, hem te zien, zooals hij, in zijn deftig gewaad, waar het stadswapen op prijkte, met het koperen bekken achteloos aan den linkerarm gehangen, het bekken, dat door vorm en glans den beroemden helm van Mambruno in het geheugen terug riep, en met den metalen stok, hem meerder waard dan een veldheersstaf, in de rechterhand, de straten afliep, altijd vergezeld van een bont en talrijk gevolg, dat wel is waar, niet door achtbaarheid en kleederpracht uitblonk, maar welks gewone straatjongensbaldadigheid verdween en zich oploste in eerbied en bewondering voor den achtbaren man, wiens voetstappen het drukte.

Oh! it was a fine sight to see him, clad in his stately robe emblazoned with the city's coat of arms, the copper basin hung carelessly over his left arm—a basin whose shape and luster recalled the famous helmet of Mambrino—and with the metal staff, more precious to him than a general's baton, in his right hand, walking down the streets, ever accompanied by a motley and numerous retinue, which, to be sure, did not excel in respectability or splendid attire, but whose customary street-urchin mischief vanished and dissolved into awe and admiration for the honorable man in whose footsteps it trod.

Op elken kruisweg, bij elke sluis of dwarsgracht, stond het gewichtige personage stil; hij liet den ernsthaftigen blik om zich heen weiden, langzaam hief hij het koperen armschild op, en het metaal, op het metaal herklinkende, verkondigde zijne tegenwoordigheid en riep de aandacht der vrome burgers in op de woorden, die hij spreken zoude.

At every crossroads, at every lock or cross-canal, this important personage would come to a halt; he let his grave gaze wander around him, slowly raised the brass arm shield, and the metal, clashing against metal, announced his presence and called the attention of the pious citizens to the words he was about to speak.

Dan stroomde van alle zijden de goede gemeente toe, en zelfs de bewoners der naastbijstaande huizen vergaten hun beroep en bedrijf, om te hooren wat er gaande was.

Then the good flock came flocking from all sides, and even the inhabitants of the nearest houses forgot their trades and occupations to hear what was going on.

De kuiper, die zijn winkel in de nabuurschap had, nam de pijp uit den mond en bleef met opgeheven hamer staan; de rijknecht, die het paard naar de smidse had gebracht, en de smid, die het beslaan zoude, traden toe op dat geluid, zonder zich te bekreunen over de ongemakkelijke houding, waarin de arme viervoet hun terugkomst stond af te wachten; de winkelierster, die achter de toonbank bezig was een lood snuif af te wegen, en de oude keukenmeid, die voor de toonbank in haar knipje frommelde om het vereischte getal duiten te zoeken, braken, als bij wederzijdsch akkoord, haar handel voor een oogenblik af en bleven met uitgerekten hals staan luisteren:--de sleeper, die voor het wijnhuis aan den hoek zijn halfje kocht, toefde met den roemer aan de lippen te brengen, uit vrees dat het klokken van den jenever hem een woord zou doen missen;--overal, uit voor- en pothuizen, uit kelder- en zoldervensters kwamen hoofden en aangezichten te voorschijn; terwijl in diepe stilte en gespannen verwachting, elk de ooren spitste om de orakeltaal des gewichtigen mans te vernemen.

The cooper, who had his shop nearby, took the pipe from his mouth and stood with hammer raised; the groom, who had brought the horse to the smithy, and the blacksmith, who was to shoe it, approached at that sound, unconcerned about the awkward posture in which the poor quadruped stood waiting for their return; the shopkeeper's wife, who was busy behind the counter weighing out half an ounce of snuff, and the old cook, who was fumbling in her coin purse in front of the counter to find the required number of doits, broke off their trade for a moment as if by mutual agreement and stood listening with outstretched necks;—the drayman, who was buying his small glass outside the corner tavern, hesitated to bring the rummer to his lips for fear that the gurgling of the gin might make him miss a word;—everywhere, from front houses and cellar extensions, from basement and attic windows, heads and faces appeared; while in deep silence and eager expectation, everyone pricked up their ears to catch the oracular language of the important man.

Eindelijk, wanneer deze den kring, waarvan hij het middelpunt vormde, genoegzaam zag aangegroeid, opende hij den mond: en met een langzame, slepende, eentonige, maar toch luide en verstaanbare stem, ontvouwde hij het doel zijner zending.

Finally, when he saw that the circle of which he formed the center had grown sufficiently large, he opened his mouth: and in a slow, trailing, monotonous, yet loud and clear voice, he unfolded the purpose of his mission.

Soms was het een publicatie der achtbare Magistraat;--en dan, helaas!

Sometimes it was a notice from the honorable Magistrate;—and then, alas!

was het niet zelden bedroevend om te aanschouwen, hoe de meesten der toehoorders, die het toeval hier verzameld had, het hoofd weer omwendden, hun bedrijf en bezigheden hervatteden, en even weinig oplettendheid aan het gesprokene schonken, als de hedendaagsche dagbladlezers toewijden aan de eerste kolom der officieele couranten.

it was not infrequently sad to behold how most of the listeners whom chance had gathered here turned their heads away again, resumed their trade and occupations, and paid as little attention to what was said as present-day newspaper readers devote to the first column of official gazettes.

Soms was het de aankondiging eener te houdene verkooping, een oproeping van werkvolk, een bericht, den handel, de zeevaart, de visscherij, de nijverheid betreffende:--en, ofschoon dan de massa meer belangstelling toonde, teleurstelling of onverschilligheid waren op menig gelaat te lezen.

Sometimes it was the announcement of an upcoming auction, a call for laborers, a notice concerning trade, navigation, fishing, or industry;—and although the crowd showed more interest then, disappointment or indifference could still be read on many a face.

Maar, wanneer de aanhef luidde: er is verloren!

But when the opening words were: "Lost!"

en wanneer het slot: al wie dezelve terug brengt bij den stads-omroeper, wonende enz., met de belofte eener ruime belooning sloot, dan was en bleef de aandacht gespannen, dan ging men vergenoegd uit elkander, dan vertelde men rond wat men gehoord had: en menigeen streelde zich reeds met de gedachte, dat het ook hem zoude kunnen gebeuren, de gelukkige vinder te zijn.

and when the conclusion ended with: "whosoever brings the same back to the town crier, residing at etc., with the promise of a handsome reward," then attention was and remained rapt; then people parted in good spirits, then they spread the word about what they had heard; and many a person was already flattering himself with the thought that he too might be the lucky finder.

Soms ook wekte de eenvoudige voordracht des omroepers meer levendige aandoeningen in de gemoederen der omstanders op: wanneer hij sprak van vermiste kinderen, door bedroefde ouders vergeefs gezocht: van uit het water opgehaalde lijken, waaromtrent men naricht verlangde; van jongelingen of jonge dochters, die het ouderlijk huis heimelijk verlaten hadden: van voortvluchtige boosdoeners of deserteurs, wier signalement hij opgaf: in 't kort, wanneer het een dier onderwerpen gold, geschikt om de nieuwsgierigheid te prikkelen, tot gissingen aanleiding te geven en voor veertien dagen lang stof te verschaffen aan de babbelarijen en commentariën der buurwijven.

Sometimes, too, the crier's simple delivery aroused more lively emotions in the minds of the bystanders: when he spoke of missing children, sought in vain by sorrowful parents; of bodies recovered from the water, concerning which information was desired; of young men or maidens who had secretly left their parental home; of fugitive evildoers or deserters whose descriptions he gave: in short, when it concerned one of those subjects calculated to pique curiosity, give rise to conjectures, and provide fuel for a fortnight to the gossip and commentaries of the neighborhood women.

En, wanneer nu de redenaar zijn mededeeling had ten einde gebracht, dan, zonder zich te bekommeren over den indruk, dien zij had achtergelaten, liet hij den linkerarm zakken, stapte met groote schreden dwars door den terugwijkenden en zich verspreidenden volkshoop heen, en begaf zich, van een nieuwen zwerm omstuwd, weder verder, om op een volgenden viersprong zijn litanie te herhalen.

And now, when the orator had finished his announcement, then, without concerning himself about the impression it had left behind, he lowered his left arm, strode with large steps straight through the receding and dispersing crowd, and set off again, surrounded by a new swarm, to repeat his litany at the next crossroads.

Die aankondigingen, op last des Bestuurs, der Admiraliteiten, der Compagniên, der Gilden enz. gedaan, die bestendige berichten van bijzondere personen, welke hij te vermelden had, leverden aan den omroeper een ruim en deftig bestaan op: en meer dan een onder de beambten, die sedert eeuwen het woord op pleinen en straten voerden, vond zich bij zijn dood in staat een aanzienlijk kapitaal aan zijn erven na te laten.

Those announcements, made by order of the Magistrate, the Admiralties, the Companies, the Guilds, etc., and those constant notices from private individuals that he had to mention, yielded the crier a generous and respectable living: and more than one among the officials who for centuries had spoken in squares and streets found himself able at his death to leave a considerable fortune to his heirs.

Maar wat is op aarde bestendig?

But what on earth is lasting?

De invallen der Barbaren hebben den Romeinschen adelaar de wieken geknot, en de nieuwerwetsche beschaving heeft den luister van het bekken des omroepers doen tanen.

The invasions of the Barbarians clipped the wings of the Roman eagle, and modern civilization has tarnished the luster of the crier's basin.

De drukpers, die door het verspreiden van liedeboekjes en zedespreuken, den minnezanger en spreukspreker deed zwijgen, die, door het vermenigvuldigen van caricaturen en kleine journalen, den hofnar deed verdwijnen, de drukpers met haar duizend stemmen heeft den met slechts éénen mond voorzienen omroeper overschreeuwd.

The printing press, which, by distributing songbooks and maxims, silenced the minstrel and the proverb reciter, and which, by multiplying caricatures and small journals, made the court jester disappear—the printing press with its thousand voices has drowned out the crier, who was provided with but a single mouth.

Welk nut zoude het in hebben, hem op alle hoeken kennisgevingen en aankondigingen te doen uitkraaien, welke, op gebouwen en wachthuisjes aangeplakt, dank zij de hoogte van het hedendaagsche onderwijs, door den minsten ambachtsman kunnen gelezen worden?

What purpose would it serve to have him cry out notices and announcements on every corner which, posted on buildings and guardhouses, can be read by the humblest artisan, thanks to the level of modern education?

Wie zoude hem voortaan belasten met het vermelden van geleden verliezen, die hij slechts ter kennisse van enkelen brengen kan, nu talrijke en overal verspreide nieuwsbladen de gelegenheid verschaffen, die aan duizenden gelijktijdig te berichten?

Who henceforth would task him with announcing losses sustained, which he can bring to the knowledge of only a few, now that numerous and widely circulated newspapers provide the opportunity to report them to thousands at once?

Schaars wordt dan ook meer het ministerie des eenmaal zoo onmisbaren mans ingeroepen: zelden meer lokt het helklinkend geklep van zijn staf de nieuwsgierigen aan het venster: en de menigte ziet hem met onverschilligheid aan, wanneer hij nog enkele malen, van zijn vroegeren luister beroofd, en zonder gevolg, zich aan haar vertoont als een verschijnsel uit den verledenen tijd, als een herinnering aan die vroegere dagen, toen de kappers met pruikedoozen op den rug liepen, en de slagersknechts driekante hoeden droegen.

Rarely indeed are the services of the once so indispensable man called upon anymore: seldom does the bright clatter of his staff lure the curious to the window: and the crowd looks upon him with indifference whenever, stripped of his former splendor and without an entourage, he occasionally appears before them as a phenomenon from a bygone age, a memory of those earlier days when barbers walked with wig boxes on their backs, and butchers' apprentices wore three-cornered hats.