For the Sake of Honour: III

  1. III

    III

  2. ՕԹԱՐՅԱՆ.

    OTARYAN:

  3. (Գլուխ է տալիս և արագ քայլերով գնում է նախասենյակ)։

    (He bows and walks quickly into the anteroom.)

  4. ՄԱՐԳԱՐԻՏ.

    MARGARIT:

  5. (Թույլ քայլերով գնում է դեպի ձախ և, կանգ առնելով, հենվում է դռներին)։

    (He walks feebly towards the left and, stopping, leans against the doors.)

  6. Վարագույրն իջնում է հանդարտ

    The curtain falls slowly.

  7. ԱՐԱՐՎԱԾ ԵՐԿՐՈՐԴ

    ACT TWO

  8. Էլիզբարյանների մեծ հյուրասենյակը, կահավորված շատ հարուստ, բայց առանց որոշ ճաշակի։

    The Elizbaryans' large drawing room, furnished very lavishly, but without any particular taste.

  9. Աջ պատի մեջ երկու դռներ, որոնցից խորքինը տանում է դեպի նախասենյակ, ավանսցենայի կողմինը՝ դեպի Անդրեասի սենյակը։

    In the right-hand wall are two doors, the one at the back leading to the anteroom, and the one nearer the front of the stage to Andreas's room.

  10. Երկու դռների միջև գահավորակ, շուրջը բազկաթոռներ, առջևը կլոր սեղան մետաքսյա սփռոցով ծածկված։

    Between the two doors stands a sofa, with armchairs around it and a round table in front, covered with a silk cloth.

  11. Վրան ճյուղավոր էլեկտրական լամպար։

    Above it hangs an electric lamp with several branches.

  12. Խորքում ևս երկու դռներ, որոնցից աջ կողմինը տանում է սեղանատուն, ձախ կողմինը — օրիորդների սենյակները։

    At the back are two more doors, the one on the right leading to the dining room, the one on the left to the young ladies' bedrooms.

  13. Ձախ պատի մեջ միայն մի դուռ, որ տանում է Բագրատի և Սուրենի սենյակները։

    There is only one door in the left-hand wall, leading to Bagrat's and Suren's rooms.

  14. Այս պատի առջև, դեպի բեմի խորքը գահավորակ, առջևը նույնպես կլոր սեղան, շուրջը կիսաբազկաթոռներ։

    Against this wall, towards the back of the stage, stands a sofa, with a round table in front of it and semi-armchairs arranged around it.

  15. Սեղանի վրա ալբոմ և գեղեցիկ իրեր։

    On the table are an album and various attractive ornaments.

  16. Գահավորակի հետևում, պատի վրա հայելի ապակյա շրջանակով։

    On the wall behind the sofa hangs a mirror in a glass frame.

  17. Նույն պատի առջև դեպի ավանսցենա — դաշնամուր։

    Against the same wall, towards the front of the stage, stands a piano.

  18. Ոսկեզօծ աթոռներ, թանկագին թավշյա նստարաններ, բազմոցներ, վազաներ, կիսարձաններ, տրոպիկական բույսեր և այլն։

    Gilt chairs, expensive velvet settees, sofas, vases, busts, tropical plants, and so forth.

  19. Հատակը ծայրեիծայր ծածկված է գորգերով։

    The floor is covered wall to wall with carpets.

  20. Դռները վարագուրված են ուրախ գույնի վարագույրներով։

    The doorways are hung with brightly coloured curtains.

  21. Առաստաղից քաշ է արած մի մեծ էլեկտրական ջահ շատ ճյուղերով։

    A large electric chandelier with numerous branches hangs from the ceiling.

  22. Կեսօր է։

    It is noon.

  23. Սեղանատան դռները բաց են։

    The doors to the dining room are open.

  24. Այնտեղ երևում է Զարուհին, որ սփռոց է ցցում ճաշի սեղանի վրա և ապա սկսում է նախաճաշ պատրաստել։

    Zaruhi can be seen there, spreading a tablecloth over the dining table and then beginning to prepare breakfast.

  25. Վարագույրը բարձրանալուց մի քանի վայրկյան անցած՝ սեղանատնից լսվում է պատի ժամացույցի տասներկու զարկը։

    A few seconds after the curtain rises, twelve chimes from the wall clock are heard in the dining room.

  26. Նախասենյակի դռներից մտնում է Վարդանը կարմիր չերքեզիով, գլխին մեծ սպիտակ մորթե գդակ։

    Vardan enters through the anteroom door, wearing a red Circassian coat and a large white fur hat.

  27. Նա բեռնավորված է զանազան թղթե կապոցներով և ձեռքին զգուշությամբ բռնած մի ահագին թղթարկղ, մեջը կանացի գլխարկ։

    He is laden with various paper parcels and carefully carries in one hand an enormous cardboard box containing a woman's hat.

  28. ՏԵՍԻԼ 1

    SCENE 1

  29. ՎԱՐԴԱՆ և ԶԱՐՈԻՀԻ

    VARDAN and ZAROUHI

  30. ՎԱՐԴԱՆ.

    VARDAN.

  31. Ո՜ւֆ աստված վկա, հոգիս բողազս եկավ։

    Oof, God is my witness, my soul is in my throat!

  32. Իլիգս կոտրվեց։

    My back is broken.

  33. (Սկսում է մեկ-մեկ կապոցները ձգել հատակի վրա։

    (He begins tossing the parcels onto the floor one by one.

  34. Թղթարկղը ձեռքից բաց չի թողնում։

    He does not let go of the cardboard hatbox.

  35. Երեսի քրտինքը սրբում է չերքեզկու փեշով և այդ միջոցին գդակը գցում է հատակի վրա)։

    He wipes the sweat from his face with the hem of his Circassian coat and, in doing so, drops his cap onto the floor.)

  36. ԶԱՐՈԻՀԻ.

    ZARUHI:

  37. (Ներս է մտնում սեղանատնից, սուրճի գավաթն անձեռոցիկով սրբելով) Հը՜մ, եկար։

    (Enters from the dining room, wiping a coffee cup with a napkin) Hmm, so you're back.

  38. Բա-բա-բա, այդ ի՞նչ շատ բաներ ես բերել։

    My, my, my, what a pile of things you've brought!

  39. ՎԱՐԴԱՆ.

    VARDAN.

  40. Աշի, աս անտեր չեարքյազին ուսերիս ա քաշիլ տվալ, աս լյազգիի փափաղն ալ գլխիս տիրալ, նստացուրալ ա կոզլի վերա ղազախի պես, քշի հա քշի։

    Look here, she made me throw this cursed Circassian coat over my shoulders, slapped this Lezgin fur cap on my head, perched me up on the coachbox like a Cossack, and had me driving and driving!

  41. Ալ մաղազին չը մնաց չըմտանք, ալ պեան չմնաց — չառնի։

    There wasn't a shop left we didn't go into, not a single thing left she didn't buy.

  42. Իստեղ միտիկ արա ա, կասես քի յարմուկա յանք սարքիլու։

    Take a look over here—you'd think we were setting up a county fair!

  43. ԶԱՐՈԻՀԻ.

    ZARUHI:

  44. (Հետաքրքրված գավաթն ու անձեռոցիկը դրել է ոսկեզօծ աթոռներից մեկի վրա և կապոցները տնտղում է) Դերիացու, էլի դերիացու, կռուժովներ, էլի կռուժովներ, զոնթիկ, վեյեր, շալ, պերչաթկաներ, մի դյուժին։

    (Intrigued, she sets the cup and napkin down on one of the gilded chairs and rummages through the parcels) Fabric, more fabric, lace, more lace, a parasol, a fan, a shawl, gloves—a whole dozen of them!

  45. Հապա տեսնեմ ինչպիսի գլխարկ է։

    Let's see what kind of hat that is.

  46. ՎԱՐԴԱՆ.

    VARDAN.

  47. (Թղթարկղը հեռու պահելով) Հե, հե, հեռի կաննիր, ասալ ա իսկի մարդի ցույց չտաս։

    (Holding the hatbox out of reach) Hey, hey, stand back! She told me not to show it to a living soul.

  48. Բերանիդ ջուրը քի քինյա։

    It'll make your mouth water.

  49. Հեարյաս ինքն ա՛լ կյամ ա։

    Here she comes herself now.

  50. ՏԵՍԻԼ 2

    SCENE 2

  51. ՆՈԻՅՆՔ և ՌՈԶԱԼԻԱ

    THE SAME and ROZALIA

  52. ՌՈԶԱԼԻԱ.

    ROZALIA.

  53. (Ներս է մտնում նախասենյակից գլխարկով և վերարկուով) O, mon Dieu, հոգնեցի։

    (Enters from the anteroom wearing a hat and coat) Oh, my God, I'm exhausted.

  54. Ման եկա, ման եկա, հազիվ կարողացա իմ ճաշակով մի քանի բաներ գտնել։

    I walked and walked, and barely managed to find a few things suited to my taste.

  55. Այն օրից, որ Պարիզը տեսել եմ, էլ այստեղ ոչ մի բան չեմ հավանում։

    Ever since I saw Paris, nothing here pleases me anymore.

  56. (Վարդանին) Հիմա՛ր, ինչո՞ւ ես հատակի վրա գցել։

    (To Vardan) You idiot, why did you throw them on the floor?

  57. (Զարուհուն) Վերցրու, տար իմ սենյակը։

    (To Zarouhi) Take these to my room.

  58. Գլխարկը թող այստեղ։

    Leave the hat here.

  59. (Առնում է Վարդանից թղթարկղը և դնում սեղանի վրա)։

    (Takes the cardboard hatbox from Vardan and places it on the table.)

  60. ԶԱՐՈԻՀԻ.

    ZARUHI:

  61. (Վարդանի օգնությամբ կապոցները տանում է խորքի ձախ դռներով և իսկույն վերադառնում են)։

    (With Vardan's help, she carries the parcels out through the back-left doors and they immediately return.)

  62. ՌՈԶԱԼԻԱ.

    ROZALIA.

  63. (Մոտենում է հայելուն և հրճվանքով նայում իրան։

    (She approaches the mirror and looks at herself with delight.

  64. Հետո վերցնում է իր գլխարկը և դնում սեղանի վրա)։

    Then she takes off her hat and places it on the table.)

  65. ՌՈԶԱԼԻԱ․

    ROZALIA.

  66. (Բաց է անում թղթարկղը, դուրս է բերում ահագին կարմիր փետուրով մի սպիտակ գլխարկ և հիացած նայում)։

    (She opens the hatbox, pulls out a white hat with an enormous red feather, and gazes at it admiringly.)

  67. Հապա մեկ էլ տեսնեմ լավ է սազում։

    Let me see if it suits me well.

  68. (Դնում է գլխին և նայում նայելուն)։

    (She puts it on her head and looks in the mirror.)

  69. Հըմ, օրորիոդ Իլդարյանն ուզում էր ինձ հավատացնել, որ մոդելը միայն իր համար է բերված։

    Hmm, Miss Ildaryan wanted me to believe this model was brought exclusively for her.

  70. Կարծեմ, վատ չէ, աա՞, Զարուհի։

    It's not bad at all, I think, eh, Zarouhi?

  71. ԶԱՐՈԻՀԻ.

    ZARUHI:

  72. Ույ, օրիորդ, ինչպե՜ս է սազում, իեչպե՜ս։

    Oh, miss, how well it suits you, how wonderfully!

  73. ՎԱՐԴԱՆ.

    VARDAN.

  74. Կասես, նուռնի ծաղիկ իլի, յա լալազար։

    You'd think it were a pomegranate blossom or a field of tulips!

  75. ԶԱՐՈՒՀԻ.

    ZARUHI:

  76. Ով գիտե, քսան մանեթ եք տվել… ՌՈԶԱԼԻԱ.

    Who knows, you must have paid twenty rubles for it... ROZALIA.

  77. (Արհամարհանքով) Ֆիդո՜ն, հիմա ամեն մի մակլերի աղջիկ էլ քսան մանեթանոց գլխարկ է հագնում։

    (Scornfully) Fi donc! Nowadays every broker's daughter wears a twenty-ruble hat.

  78. Պարիզից է բերել տված, արժե իննսուն ռուբլի։

    It was ordered from Paris; it cost ninety rubles.

  79. ՎԱՐԴԱՆ.

    VARDAN.

  80. Իննսուն մանեթ… Վայ սատանա փռնողանց Վարդան, իննսուն մանեթով Շամախիում մի տուֆ կարելի ա շինել… Հալա կտուրն ալ դրած… ՌՈԶԱԼԻԱ.

    Ninety rubles... Oh, Vardan, you devil's catch! For ninety rubles in Shamakhi, you could build a whole house—and put the roof on it too! ROZALIA.

  81. (Առանց նրան նայելու) Դու դեռ այոտե՞ղ ես։

    (Without looking at him) Are you still here?

  82. ՎԱՐԴԱՆ.

    VARDAN.

  83. Հրամանիդ ամ սպասըմ։

    I'm awaiting your orders.

  84. Ա՛լ պյան չե՞ս ասիլու։

    Haven't you got anything else to say?

  85. ՌՈԶԱԼԻԱ.

    ROZALIA.

  86. (Երեսը դարձնելով նրա կողմը) «Չես» ասիլու։

    (Turning toward him) "Haven't you"?!

  87. «Չե՞ս»-ը որն է, ես քո՞ւյրդ եմ, թե ընկերդ։

    What do you mean, "you"? Am I your sister or your pal?

  88. ՎԱՐԴԱՆ.

    VARDAN.

  89. Ա բալամ, դե մենք չոբան մարդ անք, հինչ իմանանք։

    Ah, my child, we're just simple shepherd folk—what do we know?

  90. ՌՈԶԱԼԻԱ.

    ROZALIA.

  91. Հիմա էլ «մենք»։

    And now it's "we"!

  92. Այդ ինչ տեսակի մարդիկ են, արքայական եղանակով են խոսում, ուրիշներին «դու», իսկ իրենց մասին — «մենք»։

    What sort of people are these, speaking in the royal manner—calling others "thou" and themselves "we"!

  93. Գնա՛։

    Go!

  94. Իվանին ասա, որ կառքն, ինձ հարկավոր չէ։

    Tell Ivan that I have no further need of the carriage.

  95. (Վարդանը շփոթված հեռանում է նախասենյակ, գդակը մոռանալով հատակի վրա։

    (Flustered, Vardan exits into the anteroom, forgetting his cap on the floor.

  96. Զարուհուն) Ո՞վ կա տանը։

    To Zarouhi) Who is at home?

  97. (Նոր գլխարկը դնում է թղթարկղի մեջ)։

    (She places the new hat inside the cardboard hatbox.)

  98. ԶԱՐՈԻՀԻ.

    ZARUHI:

  99. Տիրուհին և օրիորդը։

    The mistress and the young lady.

  100. ՌՈԶԱԼԻԱ.

    ROZALIA.

  101. Կանչիր այստեղ Րիտային։

    Call Rita in here.

  102. Տար այս գլխարկը սենյակս։

    Take this hat to my room.

  103. ԶԱՐՈՒՀԻ.

    ZARUHI:

  104. (Վերցնում է թղթարկղը և գնում օրիորդների սենյակները):

    (She picks up the hatbox and goes toward the young ladies' rooms.)

  105. ՌՈԶԱԼԻԱ.

    ROZALIA.

  106. (Հանում է վերարկուն, ձգում բազկաթոռներից մեկի վրա, նորից մոտենում է հայելուն և մազերն ուղղում):

    (She takes off her coat, tosses it onto one of the armchairs, approaches the mirror again, and fixes her hair.)

  107. ՎԱՐԴԱՆ.

    VARDAN.

  108. (Հետ է գալիս նախասենյակից և հատակի վրա որոնում է գդակը)։

    (Comes back from the anteroom and searches the floor for his cap.)

  109. Աշի՛։

    Look here!

  110. Հինչ տեղ կորավ անտե՞րը։

    Where did the cursed thing vanish to?

  111. ՌՈԶԱԼԻԱ.

    ROZALIA.

  112. Այդ ի՞նչ ես փնտրում։

    What are you looking for?

  113. ԶԱՐՈԻՀԻ.

    ZARUHI:

  114. (Վերադառնում է, վերցնում է Ռոզալիայի հին գլխարկն ու վերարկուն և տանում նախասենյակ)։

    (Returns, picks up Rozalia's old hat and coat, and carries them into the anteroom.)

  115. ՎԱՐԴԱՆ.

    VARDAN.

  116. Շուլլահիս։

    Well, I declare!

  117. Չամ իմանըմ հինչ տեղ թողի։

    I have no idea where I left it.

  118. (Գտնում է)։

    (He finds it.)

  119. Հա, հեարեաս։

    Aha, here it is!

  120. (Վերցնում է)։

    (He picks it up.)

  121. Այ, քո տիրոջ վիզը կոտրվի հաա։

    Ah, may your owner's neck be broken!

  122. (Ձեռքով զարկում է գդակին)։

    (He slaps the cap with his hand.)

  123. ՌՈԶԱԼԻԱ.

    ROZALIA.

  124. (Կատաղած)։

    (Furious)

  125. Ի՞նչ ես անում, վայրենի։

    What are you doing, you savage?

  126. Դո՛ւրս եկ, անկիրթ հայ։

    Get out, you uncouth Armenian!

  127. ՎԱՐԴԱՆ.

    VARDAN.

  128. (Մեկուսի) Աշի՛, դրանց ղուլլուղ անիլը թամամ խաթաբալա յա քի… (Գնում է նախասենյակ)։

    (Aside) Look here, serving these people is pure trouble and woe... (Exits into the anteroom.)

  129. ԶԱՐՈԻՀԻ.

    ZARUHI:

  130. (Վերադառնում է նախասենյակից)։

    (Returns from the anteroom.)

  131. ՌՈՋԱԼԻԱ.

    ROZALIA.

  132. Արի ու այդ տեսակ արջերից մարդ պատրաստիր։

    Go ahead and try to make human beings out of bears like that!

  133. Իսկ ես դեռ ուզում եմ կաբրիոլետիս համար նրան ցիլինդր ու ֆրակ հագցնել։

    And here I was wanting to dress him in a top hat and tails for my cabriolet.

  134. Լավ գռում կլինի, ինչ ասել կուզի։

    A fine groom he'll make, needless to say!

  135. Չէ, պետք է այլազգի վարձել։

    No, I'll have to hire a foreigner.

  136. ԶԱՐՈԻՀԻ.

    ZARUHI:

  137. (Վերցնում է սրճի գավաթն ու անձեռոցիկը և անցնում է սեղանատուն)։

    (Picks up the coffee cup and napkin and goes into the dining room.)

  138. ՏԵՍԻԼ 3

    SCENE 3

  139. ՌՈԶԱԼԻԱ և ՄԱՐԳԱՐԻՏ

    ROZALIA and MARGARIT

  140. ՄԱՐԳԱՐԻՏ.

    MARGARIT:

  141. (Ներս է մտնում հագնված համեստ, բայց ավելի լավ, քան առաջին արարվածում։

    (Enters dressed modestly, though better than in the first act.

  142. Ձեռքին պահած է մի անկազմ գիրք։

    She holds an unbound book in her hand.

  143. Չի կարդում)։

    She is not reading.)

  144. ՌՈԶԱԼԻԱ.

    ROZALIA.

  145. (Ծաղրելով) Իսկ և իսկ Մարգարիտտա — Ֆաուսո օպերայից, գրքույկը ձեռքումդ, համեստ, ամոթխած, պակասում է ճախարակը։

    (Mockingly) The very image of Marguerite from the opera Faust—little book in hand, modest and bashful; all that's missing is the spinning wheel.

  146. Երանի գիտենայի, ինչ ես գտնում ընթերցանության մեջ։

    I wish I knew what you find in reading.

  147. (Ձգվում է գահավորակի վրա)։

    (Stretches out on the sofa.)

  148. ՄԱՐԳԱՐԻՏ․

    MARGARIT:

  149. Ո՞րտեղ էիր։

    Where were you?

  150. (Գիրքը դնում է ձախ կողմի սեղանի վրա և նստում)։

    (Places the book on the table to the left and sits down.)

  151. ՌՈԶԱԼԻԱ․

    ROZALIA.

  152. Օհ, էլ մի հարցնի, հոգնեցի։

    Oh, don't even ask, I'm exhausted.

  153. Գլխարկս, վերջապես, ստացա։

    I finally got my hat.

  154. Հետո կտեսնես, ինչ հիանալի բան է։

    You'll see later what a marvelous thing it is.

  155. Այսօր ծախսեցի մոտ 300 ռուբլի։

    Today I spent about 300 rubles.

  156. Հայրիկը բարկանալու է, բայց ինչ արած, բոլորը հարկավոր բաներ են։

    Papa is going to be angry, but what can I do? They're all necessary things.

  157. ՄԱՐԳԱՐԻՏ․

    MARGARIT:

  158. Ռոզալիա, մինչև ե՛րբ պիտի այդպես անհաշիվ շռայլես։

    Rozalia, how long are you going to squander money so recklessly?

  159. ՌՈԶԱԼԻԱ․

    ROZALIA.

  160. Օհո, դու ինձ հանդիմանո՞ւմ ես։

    Oho, are you lecturing me?

  161. ՄԱՐԳԱՐԻՏ.

    MARGARIT:

  162. Եթե կամենաս — այո, քո շռայլությունն արժանի է հանդիմանության։

    If you wish—yes; your extravagance deserves to be reprimanded.

  163. ՌՈԶԱԼԻԱ․

    ROZALIA.

  164. (Հեգնաբար) Մի՜թե, այ այ այ։

    (Ironically) Really? My, my, my!

  165. Եթե նախանձում ես ինձ, ինքդ էլ կարող ես շռայլել։

    If you envy me, you can squander money yourself too.

  166. Ի՛նչն է քեզ խանգարում։

    What is stopping you?

  167. ՄԱՐԳԱՐԻՏ․

    MARGARIT:

  168. Երևի, կա մի բան, որ խանգարում է։

    Perhaps there is something stopping me.

  169. ՌՈԶԱԼԻԱ․

    ROZALIA.

  170. Օհո, այսօր դու բավական հետաքրքրական ես։

    Oho, you are quite intriguing today.

  171. Ապա, բարեհաճիր ասել, տեսնենք, էլի ի՞նչ է պատահել։

    Come now, deign to tell me—let's see what else has happened.

  172. Դեմքդ շատ խորհրդավոր է։

    Your face looks very mysterious.

  173. ՄԱՐԳԱՐԻՏ.

    MARGARIT:

  174. Ռոզալիա, հասկացիր, վերջապես, ինչ է կատարվում այս տանը։

    Rozalia, understand at last what is going on in this house.

  175. Չի կարելի հանգիստ հոգով շռայլել այն փողերը, որոնց վրա ծանրանում է մի մեծ մեղադրանք։

    One cannot squander with a clear conscience money weighed down by a grave accusation.

  176. (Վեր է կենում)։

    (Stands up.)

  177. ՌՈԶԱԼԻԱ.

    ROZALIA.

  178. (Վեր է կենում արագությամբ) Բայց ո՛վ է այդ մեղադրանք դնողը։

    (Stands up quickly) And who is making that accusation?

  179. Ո՞վ։

    Who?

  180. Քո Արտաշես Օթարյա՞նը։

    Your Artashes Otaryan?

  181. Մի կեղտոտ և անամոթ զրպարտի՞չ։

    A filthy, shameless slanderer?

  182. ՄԱՐԳԱՐԻՏ․

    MARGARIT:

  183. (Մեղմ հանդիմանությամբ, բայց վրդովված) Ռոզալիա...

    (With gentle reproach, yet agitated) Rozalia...

  184. ՌՈԶԱԼԻԱ.

    ROZALIA.

  185. Բավական է, մի համարձակվիր պաշտպանել նրան իմ մոտ։

    Enough! Do not dare defend him in my presence.

  186. Քեզանից աոաջ ես եմ ճանաչել նրան։

    I knew him before you did.

  187. Ես ատում եմ այդ մարդուն։

    I hate that man.

  188. Ատում եմ հոգուս բոլոր ուժով։

    I hate him with every ounce of my soul.

  189. Նա ապերախտ է, ինչպես օձ, որին մեր հայրը տաքացրել է իր ծոցում։

    He is as ungrateful as a viper that our father warmed in his bosom.

  190. Եվ ես զարմանում եմ, որ հայրիկը մինչև օրս նրան ցույց չի տվել մեր տան դռները։

    And I am amazed that Papa hasn't shown him the door of our house to this very day.

  191. ՄԱՐԳԱՐԻՏ.

    MARGARIT:

  192. (Հառաչելով) Ով գիտե, գուցե այդ այնքան էլ հեշտ չէ։

    (Sighing) Who knows, perhaps that isn't so easy.

  193. ՌՈԶԱԼԻԱ.

    ROZALIA.

  194. (Կանգ առնելով և խիստ) Րիտա, դու չափից անցնում ես։

    (Stopping and sternly) Rita, you are going too far.

  195. Դու պետք է շատ անպիտան աղջիկ լինիս, որ հավատաս հարազատ ծնողիդ զրպարտողին։

    You must be a very worthless daughter to believe someone who slanders your own parent.

  196. ՄԱՐԳԱՐԻՏ.

    MARGARIT:

  197. (Նույն եղանակով) Ախ, գուցե, շատ եմ փափագում չհավատալ, բայց… ՌՈԶԱԼԻԱ, (Ընդհատելով) Բայց վախենում ես զրկվել նրա բարեհաճ ուշադրությունից, այնպես չէ՞։

    (In the same manner) Ah, perhaps; I long desperately not to believe it, but... ROZALIA. (Interrupting) But you're afraid of losing his favorable attention, aren't you?

  198. ՄԱՐԳԱՐԻՏ․

    MARGARIT:

  199. Ի՞նչ ես ուզում ասել։

    What are you trying to say?

  200. Որ սիրո՞ւմ եմ Օթարյանին։

    That I love Otaryan?

  201. Այո, սիրում եմ և շատ եմ սիրում, թող այս հայտնի լինի քեզ և ամենքին։

    Yes, I love him, and I love him dearly—let that be known to you and to everyone.

  202. (Անցուդարձ է անում)։

    (Paces back and forth.)

  203. ՌՈԶԱԼԻԱ.

    ROZALIA.

  204. (Ծաղրաբար, ատելությամբ ու նախանձով) Ինչ քա՜ջն ես, իսկ և իսկ հերոսուհի։

    (Mockingly, with hatred and envy) How brave you are—a true heroine!

  205. Ասենք, ես վաղուց գիտեի այդ։

    Though, I've known that for a long time.

  206. Բայց չէի երևակայում, թե սերդ այնքան թունդ է, որ պատրաստ ես հորդ պատիվն անգամ զոհել նրան։

    Still, I never imagined your love was so fierce that you'd be willing to sacrifice even your father's honor to him.

  207. ՄԱՐԳԱՐԻՏ.

    MARGARIT:

  208. Միայն այն դեպքում, եթե այդ պատիվը մաքուր չէ։

    Only if that honor is not clean.

  209. ՌՈԶԱԼԻԱ.

    ROZALIA.

  210. Ի՞նչ ես ուզում ասել։

    What are you trying to say?

  211. ՄԱՐԳԱՐԻՏ․

    MARGARIT:

  212. Այն, որ ես մի րոպե անգամ չէի տատանվիլ երես դարձնել Օթարյանից, եթե համոզվեի, որ նրա դատն արդար չէ։

    What I mean is, I wouldn't hesitate for a single minute to turn my back on Otaryan if I were convinced his cause was unjust.

  213. Այն, որ ես կսկսեի աստծու պես պաշտիլ հայրիկին, եթե համոզվեի, որ նա անպարտ է իր ընկերոջ գերեզմանի առաջ։

    And I would worship Papa like a god if I were convinced he was blameless before his friend's grave.

  214. (Ընկճվելով, դառն ու մռայլ ձայնով)։

    (Dejectedly, in a bitter and gloomy voice.)

  215. Հայրիկը մինչև օրս դեռ չի կարողացել հերքել Արտաշեսի պահանջը փաստերով։

    To this day, Papa still hasn't been able to refute Artashes's claim with facts.

  216. Մեր գերդաստանի գլխին կանգնած է մի սոսկալի հանցանք։

    A terrible crime hangs over our family's head.

  217. Նա ճնշում է իր հոգին արճիճի պես։

    It weighs down upon my soul like lead.

  218. Ես չգիտեմ գլուխս ամոթից ուր թաքցնեմ։

    I don't know where to hide my head in shame.

  219. (Նստում է բազկաթոռներից մեկի վրա և գլուխը դնում սեղանի վրա)։

    (Sits down in one of the armchairs and rests her head on the table.)

  220. ՌՈԶԱԼԻԱ․

    ROZALIA.

  221. (Տակավին ծաղրաբար) Իհարկե, բացի քեզանից ո՞վ ունի պատվի մասին հասկացողություն կամ գերդաստանական հպարտություն։

    (Still mockingly) Of course—who besides you has any notion of honor or family pride?

  222. Մենք ամենքս թեթևամիտներ ենք։

    The rest of us are all frivolous.

  223. (Լուրջ)։

    (Seriously.)

  224. Երկուսից մեկը, կամ դու խելագարվել ես, կամ այդ մարդը մի հասարակ ինտրիգան չէ, այլ խարդախ դև։

    One of two things: either you have lost your mind, or that man is no ordinary schemer, but a deceitful demon.

  225. Ուրիշ կերպ չեմ կարող բացատրել քո այժմյան տրամադրությունը։

    I cannot explain your present state of mind any other way.

  226. (Թեթև, լռությունից հետո, մոտենում է) Լսի՛ր Րիտա, ես իմ հոր հարազատ զավակն եմ, պարտավոր եմ սիրել ու պաշտպանել նրան, թեկուզ նա վերջին տեսակի ավազակ լինի։

    (Lightly, after a pause, approaching) Listen, Rita, I am my father's own child; it is my duty to love and defend him, even if he were the worst kind of scoundrel.

  227. Եվ ահա իմ ասելիքը.— թող քո Օթարյանը ինչ ուզում է հնարի իմ հոր մասին, իսկ ես կաշխատեմ խայտառակությամբ դուրս վռնդել նրան մեր տնից։

    And here is what I have to say: let your Otaryan invent whatever he pleases about my father, and I will do everything I can to drive him out of our house in disgrace.

  228. Հասկացա՞ր։

    Do you understand?

  229. Դու կարող ես կատաղել իմ դեմ, թշնամանալ ինձ, բայց այդ ոչինչ նշանակություն չի ունենա ինձ համար։

    You may rage against me and treat me as an enemy, but that will mean nothing to me.

  230. (Հեռանում է)։

    (Turns to leave.)

  231. ՄԱՐԳԱՐԻՏ.

    MARGARIT:

  232. Ախ, թող ով ինչ ուզում է անի, ինձ համար միևնույնն է։

    Ah, let everyone do as they please—it's all the same to me.

  233. Ես կլսեմ միայն իմ խղճի ձայնին։

    I will listen only to the voice of my conscience.

  234. Ես կարծում եմ, որ չի կարող լինել ոչ որդիական և ոչ մի ուրիշ սեր՝ ստի և խաբեբայության մեջ։

    I believe there can be neither filial love nor any other kind of love amid lies and deceit.

  235. ԶԱՐՈԻՀԻ.

    ZARUHI:

  236. (Սեղանատան դռներից) Նախաճաշը պատրաստ է։

    (From the dining room doors) Breakfast is ready.

  237. ՌՈԶԱԼԻԱ.

    ROZALIA.

  238. Գնանք։

    Let's go.

  239. Հայրիկն իսկույն կգա։

    Papa will be here in a moment.

  240. Դու պարտավոր ես քո հիմարությունները թաքցնել նրանից։

    You are obliged to hide your foolishness from him.

  241. ՄԱՐԳԱՐԻՏ.

    MARGARIT:

  242. Ես ախորժակ չունեմ։

    I have no appetite.

  243. ՌՈԶԱԼԻԱ.

    ROZALIA.

  244. (Ատելությամբ լի մի հայացք ձգելով Մարգարիտի վրա, անցնում է սեղանատուն)։

    (Casting a look full of hatred at Margarit, she exits into the dining room.)

  245. ՄԱՐԳԱՐԻՏ.

    MARGARIT:

  246. (Մնում է բեմի ձախ կողմում մտածմունքների մեջ)։

    (Remains on the left side of the stage, lost in thought.)

  247. ՏԵՍԻԼ 4

    SCENE 4

  248. ՄԱՐԳԱՐԻՏ, ԱՆԴՐԵԱՍ, ԲԱԳՐԱՏ և ՍԱՂԱԹԵԼ

    MARGARIT, ANDREAS, BAGRAT, and SAGHATEL

  249. Վերջին երեքը ներս են մանում նախասենյակից։

    The latter three enter from the anteroom.

  250. ԱՆԴՐԵԱՍ․

    ANDREAS.

  251. Մի հակառակիր ինձ։

    Do not contradict me.

  252. Ինչպես ասում եմ, այնպես էլ պետք է լինի։

    It must be done just as I say.

  253. Կրակը յուղով չեն հանգցնիլ։

    You don't put out a fire with oil.

  254. ԲԱԳՐԱՏ.

    BAGRAT:

  255. Եթե միայն կրակ է։

    If it's just a fire.

  256. Դատը մենք կտանենք, քանի որ նա փաստեր չունի։

    We will win the lawsuit, since he has no evidence.

  257. Թող պահանջի օրենքով։

    Let him press his claim through the law.

  258. Երբ քաղաքացիական դատը կվերջացնենք, մեր կողմից կսկսենք նրա դեմ քրեական դատ։

    Once we finish the civil suit, we will bring a criminal case against him on our end.

  259. Այս անհրաժեշտ է քո, իմ և մեր ամբողջ գերդաստանի պատվի համար։

    This is essential for your honor, mine, and that of our entire family.

  260. ԱՆԴՐԵԱՍ.

    ANDREAS:

  261. Որ վզովս թոկ գցես, նրա հետ դատի չեմ դուրս գալ։

    Even if you put a noose around my neck, I will not go to court against him.

  262. ԲԱԳՐԱՏ.

    BAGRAT:

  263. Հայր, մանուկ հասակիցս քեզանից անդադար լսել եմ, որ քո հարստությունը վաստակել ես արդար քրտինքով։

    Father, ever since my childhood I have heard you say endlessly that you earned your wealth by honest sweat.

  264. ԱՆԴՐԵԱՍ.

    ANDREAS:

  265. ( Գրգռվելով ) Ասել եմ, ասել եմ, էլի եմ ասում, բայց դու քիչ կրկնիր։

    (Growing agitated) I've said it, I've said it, and I'm saying it again—stop repeating yourself!

  266. Այդ տղան ինձ զրպարտում է, բայց ես էլի ուզում եմ նրա հետ հաշտվել։

    That boy is slandering me, yet I still want to make peace with him.

  267. ԲԱԳՐԱՏ.

    BAGRAT:

  268. Չեմ հասկանում, բոլորովին չեմ հասկանում։

    I don't understand—I don't understand at all.

  269. ԱՆԴՐԵԱՍ.

    ANDREAS:

  270. Սաղաթել, գնա, գրասենյակից մի մարդ ուղարկիր, որ շուտով նրան կանչեն այստեղ։

    Saghatel, go send someone from the office to summon him here right away.

  271. ՍԱՂԱԹԵԼ.

    SAGHATEL:

  272. ( Գնում է նախասենյակի դռներով )։

    (He leaves through the doors to the anteroom.)

  273. ԱՆԴՐԵԱՍ.

    ANDREAS:

  274. ( Նոր միայն նկատում է Մարգարտին, որ ամբողջ ժամանակ, կանգնած ձախ պատի տակ, ուշադիր դիտում է հորը )։

    (Only now notices Margarit, who has been standing by the left wall the whole time, watching her father intently.)

  275. Աա, դու ակա՞նջ էիր դնում.

    Ah, so you were eavesdropping?

  276. Տեր աստված, տեր աստված, մի րոպե հանգստություն չունիմ։

    Lord God, Lord God, I haven't a single minute of peace!

  277. Կարծես, ամենքն երդվել են ինձ խելքից հանել։

    It's as if everyone has sworn to drive me out of my mind.

  278. ՄԱՐԳԱՐԻՏ.

    MARGARIT:

  279. Ներիր, հայրիկ, ես հեռանում եմ։

    Forgive me, Papa, I'm leaving.

  280. ԱՆԴՐԵԱՍ.

    ANDREAS:

  281. Լավ, դու էլ մի նեղանար։

    All right, don't you get upset too.

  282. Ես մեղավոր չեմ. եղբայրդ է ինձ կատաղեցնում։

    It's not my fault; it's your brother who drives me into a rage.

  283. Բայց ոչ, դու էլ պակաս չես, դու էլ մորդ պես ինձ չես սիրում, դու ատում ես ինձ։

    Then again, no—you're no better! Just like your mother, you don't love me either; you hate me!

  284. ՄԱՐԳԱՐԻՏ.

    MARGARIT:

  285. ( Անչափ վշտացած ) Հայրի՜կ… ՏԵՍԻԼ 5

    (Deeply hurt) Papa!... SCENE 5

  286. ՆՈԻՅՆՔ, առանց ՍԱՂԱԹԵԼԻ, ԵՐԱՆՈԻՀԻ և ՌՈԶԱԼԻԱ

    THE SAME, without SAGHATEL; YERANOUHI and ROZALIA

  287. ԱՆԴՐԵԱՍ.

    ANDREAS:

  288. Կորի՛ր, ես քո հայրը չեմ, դու խորթ ես ինձ համար։

    Get out of my sight! I am not your father—you are a stranger to me.

  289. Ես այս տանն օտար եմ, օտար, իմ մասին մտածող չկա։

    I am a stranger in this house, a complete stranger; nobody cares about me.

  290. Ես ձեր աչքում մի համբալ եմ, ուրիշ ոչինչ… ՌՈԶԱԼԻԱ.

    In your eyes I'm just a beast of burden, nothing more... ROZALIA.

  291. Գոնե իմ մասին, հայրիկ, իրավունք չունիս այդ ասելու։

    At least about me, Papa, you have no right to say that.

  292. ( Առաջ է գալիս ):

    (Steps forward.)

  293. ԱՆԴՐԵԱՍ.

    ANDREAS:

  294. Աա, եկան, հավաքվեցին։

    Ah, here they come, gathering around!

  295. Գնա՛, քեզ էլ եմ ճանաչում։

    Go away, I know your kind too!

  296. Դու այն ժամանակ ես մտածում իմ մասին, երբ հարկավոր է պարտքերդ վճարել մագազիններին։

    You only think about me when your debts at the shops need paying.

  297. Դուք ինձ կերաք, քանդեցիք։

    You've devoured me, ruined me!

  298. ( Հետզհետե ավելի ու ավելի գրգռվելով )։

    (Growing more and more agitated.)

  299. Ես ոչ ոքի համար մարդ չեմ, ոչ ուրիշների, ոչ իմ տնեցիների։

    I count for nothing to anyone—neither to strangers nor to my own family.

  300. Ամենքն ինձ համարում են ոսկու տոպրակ, ուրիշ ոչինչ։

    Everyone sees me as a sack of gold, nothing more.

  301. Հարգում են երեսանց, իսկ հետևիցս չարախոսում են։

    They respect me to my face, yet slander me behind my back.

  302. Երբ կարիք ունին, վազում են գլխիս, երբ չունին — ես չկամ նրանց համար։

    When they're in need, they come running to me; when they aren't—I don't exist for them.

  303. ԲԱԳՐԱՏ.

    BAGRAT:

  304. Պետք է խոստովանել, որ այդ մասամբ ճիշտ է։

    It must be admitted that there is some truth to that.

  305. ԱՆԴՐԵԱՍ.

    ANDREAS:

  306. Ճիշտ է, բաս չէ։

    Of course it's true!

  307. Հե, ես հիմար չեմ, ճանաչում եմ մարդկանց հոգին։

    Hah, I'm no fool—I know people's souls.

  308. Ամենքն իրանց գլխի մասին են մտածում։

    Everyone thinks only of their own hide.

  309. Հենց մեկը դու ինքդ։

    And you are the very first among them!

  310. Սուտ է, դու էլ ինձ չես սիրում, դու էլ ինձ փողի համար ես պատվում։

    It's a lie—you don't love me either; you only honor me for my money.

  311. Այո, այո, ես մարդ չեմ քեզ համար, այլ փողի սնդուկ։

    Yes, yes, to you I am not a human being, just a money chest.

  312. Բայց երկար խաբել չես կարող։

    But you won't be able to deceive me much longer.

  313. Էլ ոչ մի կոպեկ չեմ տալու։

    I won't give you another kopeck.

  314. ԲԱԳՐԱՏ.

    BAGRAT:

  315. Հայրիկ, հանգստացի՛ր։

    Papa, calm down!

  316. ԱՆԴՐԵԱՍ.

    ANDREAS:

  317. Այո, չեմ տալու, թող գործարանդ կիսատ մնա։

    Yes, I won't give it—let your factory stay half-finished!

  318. Ի՞նձ ինչ։

    What is it to me?

  319. Ես իմ հորից փող ստացե՞լ եմ, որ դու ինձ պլոկում ես, աա՞։

    Did I ever get a penny from my father, that you're fleecing me like this, eh?

  320. Թուք ու մուրով, զրկանքներով, քաղցած փորով եմ ես մարդ դարձել։

    Through spit and soot, deprivation, and an empty stomach, I made a man of myself.

  321. Գնա ինքդ էլ արյուն քրտինք թափիր. այն ժամանակ կասեմ խելոք ես։

    Go sweat blood yourself—then I'll say you have some sense.

  322. Ամենքդ գնացեք, ձեր աշխատանքով ապրեցեք։

    Go on, all of you, and live by your own labor!

  323. Այստեղ մտիկ արեք, տեսեք ինչ տուն ու տեղ են սարքել։

    Look around here—see what kind of a house and home they've set up!

  324. Ինչի՞ս է հարկավոր այս ոսկեզօծ կահկարասին։

    What need have I of all this gilded furniture?

  325. Ո՞վ եմ ես, ո՞ր խանի կամ իշխանի տղան։

    Who am I? What khan or prince's son am I?

  326. Հե, մի նախկին գյադա, պանիր ու հացով ապրած լակոտ։

    Hah, a former errand boy, a pup raised on bread and cheese!

  327. Ինչո՞ւ եք ինձ քանդում։

    Why are you ruining me?

  328. Դուք եք մեղավոր, որ Օթարյանը կպել է յախիցս։

    It is your fault that Otaryan has grabbed me by the throat.

  329. Այո, այո, դո՛ւք։

    Yes, yes, you!

  330. Նա տեսնում է, որ դուք տակնուվրա եք անում իմ հարստությունը, ուզում է ինքն էլ ձեզ պես շռայլել։

    He sees you squandering my wealth right and left, and wants to live extravagantly just like you.

  331. Դուք ինձ համար թշնամիներ եք ստեղծում… ՄԱՐԳԱՐԻՏ.

    You are making enemies for me... MARGARIT.

  332. ( Հանդարտ լալիս է )։

    (Weeps quietly.)

  333. ԱՆԴՐԵԱՍ.

    ANDREAS:

  334. Լա՛ց, էլի արտասուք։

    Weep, more tears!

  335. Հոգիս բերանս բերիք, խեղդեցիք, սպանեցիք։

    You've driven my soul into my throat—you've choked me, killed me!

  336. Հերի՛ք է, հեռացիր, ես ատելով ատում եմ արտասուքը։

    Enough, leave me—I detest tears with all my heart.

  337. Անդրեաս Էլիզբարեվի մոտ ոչ լաց եղեք, ոչ ծիծաղեք։

    Neither weep nor laugh in the presence of Andreas Elizbarev.

  338. ՄԱՐԳԱՐԻՏ.

    MARGARIT:

  339. ( Բարձր ձայնով հեկեկալով, անցնում է իր սենյակը )։

    (Sobbing aloud, she goes into her room.)

  340. ԵՐԱՆՈԻՀԻ.

    YERANUHI:

  341. Ինչպես սիրտ արիր նրան վիրավորելու։

    How could you have the heart to hurt her?

  342. Նա աստծու գառն է։

    She is a lamb of God.

  343. ԱՆԴՐԵԱԱ.

    ANDREAS.

  344. Աստծու գա՛ռը, հորդ պես։

    A lamb of God, just like your father!

  345. Ես ատելով ատում եմ աստծու գառներին։

    I utterly despise lambs of God.

  346. Տվեք ինձ սադայելին. ես նրա հետ ավելի հեշտությամբ կհաշտվիմ, քան աստծու գառների հետ։

    Give me the devil himself—I'll come to terms with him more easily than with lambs of God.

  347. Գնացե՛ք, ի՞նչ եք ագռավների պես գլխիս հավաքվել, ինձ խոմ չեք թաղում, ինձ ուզում են միայն կողոպտել, տկլորել, փողոցները ձգել։

    Get out! Why are you hovering over me like crows? You're not burying me yet—all you want is to rob me, strip me bare, and throw me out into the streets!

  348. Գոնե դուք խնայեցեք ինձ։

    At least you spare me.

  349. Դեհ, կորեք, հա՛յդա։

    Now get lost, away with you!

  350. ( Նստում է աջ կողմի բազկաթոռներից մեկի վրա )։

    (Sits down in one of the armchairs on the right.)

  351. ՌՈԶԱԼԻԱ.

    ROZALIA.

  352. ( Մնում է բեմի վրա )։

    (Remains on stage.)

  353. ՏԵՍԻԼ 6

    SCENE 6

  354. ԱՆԴՐԵԱՍ և ՌՈԶԱԼԻԱ

    ANDREAS and ROZALIA

  355. ՌՈԶԱԼԻԱ.

    ROZALIA.

  356. ( Ուզում է մոտենալ ու խոսել, բայց չի վստահանում ):

    (Wants to approach and speak, but dares not.)

  357. ԱՆԴՐԵԱՍ.

    ANDREAS:

  358. ( Հառաչում է, ձեռը զարնելով սեղանի )։

    (Sighs, striking his hand on the table.)

  359. Ա՜հ… ՌՈԶԱԼԻԱ.

    Ah... ROZALIA.

  360. Հայրիկ, ի՞նչն է քեզ այդպես տանջում։

    Papa, what is tormenting you so?

  361. ԱՆԴՐԵԱԱ.

    ANDREAS.

  362. ( Գլուխը բարձրացնելով, անտարբեր ) Քո բանը չէ։

    (Raising his head, indifferently) It's none of your business.

  363. ՌՈԶԱԼԻԱ.

    ROZALIA.

  364. Ներիր, հայրիկ, քո հոգսերը վերաբերում են և՛ քո զավակներին։

    Forgive me, Papa, your troubles concern your children too.

  365. ԱՆԴՐԵԱՍ.

    ANDREAS:

  366. ( Դարձյալ անտարբեր )։

    (Still indifferently.)

  367. Ես հոգս չունիմ։

    I have no troubles.

  368. ( Ներվային արագությամբ ոտքի կանգնելով )։

    (Getting to his feet with nervous haste.)

  369. Բան ունի՞ս ասելու։

    Do you have something to say?

  370. ՌՈԶԱԼԻԱ.

    ROZALIA.

  371. Այո՛, հայրիկ, ունիմ, բայց չեմ համարձակվում։

    Yes, Papa, I do, but I dare not.

  372. ԱՆԴՐԵԱՍ.

    ANDREAS:

  373. Դեհ, կարճ կապիր, ես գնում եմ։

    Well, make it brief—I'm leaving.

  374. ՌՈԶԱԼԻԱ.

    ROZALIA.

  375. Գիտես ինչ, հայրիկ, այն մարդը, որ մոռացել է քո բարերարությունը և ուզում է քեզ կողոպտել, այստեղ մեր տանը զինակից ունի։

    You know what, Papa, that man who has forgotten your generosity and wants to rob you has an ally right here in our house.

  376. ԱՆԴՐԵԱՍ.

    ANDREAS:

  377. ( Հետաքրքրված ) Աա՞, ի՞նչ, պարզ ասա։

    (Intrigued) Eh? What? Speak plainly!

  378. ՌՈԶԱԼԻԱ.

    ROZALIA.

  379. Մարգարիտը սիրահարված է Օթարյանի վրա։

    Margarit is in love with Otaryan.

  380. ԱՆԴՐԵԱՍ.

    ANDREAS:

  381. Ի՞նչ, սիրահարվա՞ծ։

    What? In love?!

  382. Ո՞վ ասաց քեզ։

    Who told you?

  383. ՌՈԶԱԼԻԱ.

    ROZALIA.

  384. Հենց ինքը Մարգարիտը, սրանից մի կես ժամ առաջ։

    Margarit herself, about half an hour ago.

  385. ԱՆԴՐԵԱՍ.

    ANDREAS:

  386. Հետո՞։

    And then?

  387. Նա էլ սիրո՞ւմ է Մարգարիտին։

    Does he love Margarit too?

  388. ՌՈԶԱԼԻԱ.

    ROZALIA.

  389. Պետք է կարծել, թեև այն տեսակ մարդու հավատալ չի կարելի։

    One would think so, though you can't trust a man of that sort.

  390. ԱՆԴՐԵԱՍ.

    ANDREAS:

  391. ( Մի քանի վայրկյան մտածում է, հանկարծ դեմքը պայծառանում է ուրախությունից )։

    (He thinks for a few seconds; suddenly his face lights up with joy.)

  392. Ասում ես, ինքը, Մարգարիտը խոստովանեց։

    You say Margarit confessed this herself?

  393. ՌՈԶԱԼԻԱ.

    ROZALIA.

  394. Այո, հայրիկ։

    Yes, Papa.

  395. Ես գիտեմ, որ նրանք ամեն օր տեսակցություն ունին դրսերում։

    I know they meet every day outside the house.

  396. Հայրիկ, ես պարտք համարեցի քեզ զգուշացնել այս մասին։

    Papa, I felt it my duty to warn you about this.

  397. Կարծում եմ, մեր գերդաստանի պատիվը պահանջում է այդ սերը խափանել հենց այժմյանից։

    I believe our family's honor demands that this romance be put a stop to right now.

  398. Ճշմարիտ է, Մարգարիտը մի առանձին արժանավորություն չունի, բայց ինչ էլ լինի, քո աղջիկն է։

    True, Margarit has no particular distinction, but whatever she may be, she is your daughter.

  399. Օթարյանը արժանի չէ քո փեսան դառնալու։

    Otaryan is not worthy of becoming your son-in-law.

  400. ԱՆԴՐԵԱՍ.

    ANDREAS:

  401. ( Շարունակ մտածելով ) Իհարկե, իհարկե։

    (Continuing to think) Of course, of course.

  402. Շնորհակալ եմ, որ ինձ զգուշացրիր։

    Thank you for warning me.

  403. Գնա, իսկույն Մարգարիտին կանչիր այստեղ։

    Go, call Margarit in here right away.

  404. ՌՈԶԱԼԻԱ.

    ROZALIA.

  405. Բայց, հայրիկ, շատ էլ չբարկանաս նրա վրա։

    But, Papa, don't get too angry with her.

  406. Հիմար է, չի հասկանում։

    She's foolish, she doesn't understand.

  407. ԱՆԴՐԵԱՍ.

    ANDREAS:

  408. ( Անհամբեր ) Գնա՛, նրան կանչիր այստեղ։

    (Impatiently) Go! Call her in here.

  409. ՌՈԶԱԼԻԱ.

    ROZALIA.

  410. ( Մեկուսի ) Տեսնենք, ինչպես պիտի պաշտպանես սիրեկանիդ։

    (Aside) Let's see how you're going to defend your lover now.

  411. ( Գնում է խորքի ձախ դռներով )։

    (Exits through the back-left doors.)

  412. ՏԵՍԻԼ 7

    SCENE 7

  413. ԱՆԴՐԵԱՍ և ՄԱՐԳԱՐԻՏ

    ANDREAS and MARGARIT

  414. ԱՆԴՐԵԱՍ.

    ANDREAS:

  415. Մինչև Մարգարիտի գալը, մտազբաղ անցուդարձ է անում, զանազան շարժումներով իր միտքն արտահայտելով։

    Until Margarit arrives, he paces back and forth deep in thought, expressing his mind through various gestures.

  416. ՄԱՐԳԱՐԻՏ.

    MARGARIT:

  417. ( Դուրս է գալիս խորքի դռներից հանդարտ քայլերով )։

    (Enters from the back doors with calm, measured steps.)

  418. ՌՈԶԱԼԻԱ.

    ROZALIA.

  419. ( Դուրս է գալիս անմիջապես քրոջ հետևից, քանի մի վայրկյան կանգ է առնում, նայում է և անցնում սեղանատուն, դռները ծածկելով )։

    (Follows right behind her sister, pauses for a few seconds, watches, and exits into the dining room, closing the doors behind her.)

  420. ԱՆԴՐԵԱՍ.

    ANDREAS:

  421. Առաջ եկ, լալկան աղջիկ։

    Come forward, you crybaby girl.

  422. Հայրը որդու վրա չի՞ կարող բարկանալ, ինչ է։

    Can't a father get angry with his child, or what?

  423. Հե՞, բաս ի՞նչ կանեիք դուք, երես առածներ, եթե մեր ծնողների պես ծնողներ ունենայիք։

    Huh? What would you spoiled lot have done if you'd had parents like ours?

  424. Հայրս վզակոթիս որ տալիս էր — աչքերիցս պեծեր էին թռչում։

    When my father smacked the back of my neck, sparks flew from my eyes!

  425. Դե լավ, բա՛ց արա աչքունքդ, ծնողի դեմ ոխ չեն պահիլ։

    Come now, brighten up—you don't hold a grudge against a parent.

  426. ՄԱՐԳԱՐԻՏ.

    MARGARIT:

  427. Հայրիկ, ես քո դեմ ոխ չունիմ։

    Papa, I hold no grudge against you.

  428. ԱՆԴՐԵԱՍ.

    ANDREAS:

  429. Այ, օրհնյալ լինես, աղջիկս։

    Ah, bless you, my daughter.

  430. Ես գիտեմ, որ դու բարի սիրտ ունիս, դեհ, արի հաշտվենք։

    I know you have a kind heart; come on, let's make up.

  431. ( Մոտենում է և ճակատը համբուրում )։

    (He approaches and kisses her forehead.)

  432. Բայց ես էլի քեզ վրա բարկացած եմ։

    Still, I am angry with you.

  433. Գիտես ինչ, աղջիկս, դու հորդ հետ անկեղծ չես։

    You know what, my daughter, you are not candid with your father.

  434. ՄԱՐԳԱՐԻՏ.

    MARGARIT:

  435. ( Զարմացած նայում է հորը )։

    (Looks at her father in surprise.)

  436. Անկե՜ղծ… ԱՆԴՐԵԱՍ.

    Candid?... ANDREAS.

  437. Ինչո՞ւ ես զարմանում։

    Why are you surprised?

  438. ՄԱՐԳԱՐԻՏ.

    MARGARIT:

  439. Հայր, առաջին անգամն եմ ես քեզանից այդպիսի բան լսում։

    Father, this is the first time I have ever heard such a thing from you.

  440. Դու երբեք ինձ արժանի չես համարել այդ տեսակ խոսակցության։

    You have never considered me worthy of that sort of conversation.

  441. ԱՆԴՐԵԱՍ.

    ANDREAS:

  442. Որովհետև դու ինքդ քեզ հեռու ես պահում ինձանից։

    Because you yourself keep your distance from me.

  443. Դու, երևի, մտածում ես, էհ, իմ հայրը մի տգետ և խորամանկ վաճառական է, չարժե, որ սիրտս բաց անեմ նրա առաջ։

    You probably think, 'Oh, my father is an ignorant and cunning merchant—it's not worth opening my heart to him.'

  444. ՄԱՐԳԱՐԻՏ.

    MARGARIT:

  445. Ոչ, հայրիկ, սխալվում ես, հավատացնում եմ քեզ։

    No, Papa, you are mistaken, I assure you.

  446. Ես միշտ պատրաստ եմ եղել քեզ հայտնել իմ բոլոր մտածմունքները, ամենայն անկեղծությամբ, միայն թե արժանի համարեիր ինձ լսելու։

    I have always been ready to share all my thoughts with you, in complete candor, if only you had deemed me worthy of being heard.

  447. Բայց դու… դու միշտ սանձահարել ես իմ լեզուն քո մռայլ բնավորությամբ։

    But you... you have always bridled my tongue with your gloomy temper.

That is the free part

4 more chapters of For the Sake of Honour

You have read 3 of 7. The rest of this collection opens with a free account — no card, nothing to cancel. It also remembers where you are, here and on your phone.

Make a free account More Armenian

Not ready? Read the tales — every single-chapter story here is free in full, no account needed.