Sự tích đèn kéo quân: Sự tích đèn kéo quân

Sự tích đèn kéo quân

The Legend of the Revolving Lantern

Ngày xưa, gần đến dịp tết Trung thu, theo lệnh Vua, dân chúng nô nức thi nhau chế ra những chiếc đèn kỳ lạ nhưng không có chiếc đèn nào làm cho Vua vừa ý.

Once upon a time, as the Mid-Autumn Festival drew near, by the King's decree, the people eagerly competed to craft unique lanterns, yet not a single lantern satisfied the King.

Bấy giờ, có một nông dân nghèo khó tên là Lục Đức.

At that time, there lived a poor farmer named Luc Duc.

Lục Đức mồ côi cha, ăn ở với mẹ rất hiếu thảo.

Luc Duc was fatherless and lived with his mother with great filial piety.

Một hôm nằm mơ, Lục Đức thấy một vị thần râu tóc bạc phơ hiện ra phán rằng:

One day in a dream, Luc Duc saw a deity with snow-white hair and beard appear, who declared:

- Ta là Thái Thượng Lãn Quân, thấy nhà ngươi nghèo khó nhưng ăn ở hiếu thảo với mẹ, vậy ta bày cho ngươi cách làm chiếc đèn dâng Vua.

“I am Thai Thuong Lan Quan. Seeing that you are poor yet show great filial piety toward your mother, I shall show you how to make a lantern to present to the King.”

Hôm sau theo lời dặn của Thần, Lục Đức cùng mẹ lấy những thân trúc trắng cùng giấy màu để làm chiếc đèn.

The following day, following the deity's instructions, Luc Duc and his mother gathered light bamboo stalks and colored paper to craft the lantern.

Thời gian qua mau, khi chiếc đèn làm xong là ngày rằm tháng 8 cũng vừa đến.

Time flew by, and by the time the lantern was finished, the full moon day of the eighth lunar month had just arrived.

Chàng vui mừng cùng mẹ đem chiếc đèn vào kinh thành dâng vua.

Joyfully, he and his mother brought the lantern to the imperial capital to offer to the King.

Nhà Vua xem, thấy chiếc đèn vừa lạ, vừa nhiều màu sắc lại biết chuyển động nên rất hài lòng.

Upon examining it, the King was deeply pleased to see a lantern that was not only novel and colorful, but also capable of motion.

Khi Vua hỏi ý nghĩa của chiếc đèn, Lục Đức theo lời Thần tâu rằng:

When the King inquired about the lantern's meaning, Luc Duc recounted the deity's words, saying:

- Thưa bệ hạ, thân trúc ở giữa đèn là biểu hiện trục khôn, cái chong chóng quay sáu mặt biểu tượng cho sáu cá tính của con người: thương, ghét, giận, buồn, vui, hờn.

“Your Majesty, the bamboo axis in the center represents the pillar of wisdom, and the rotating six-sided pinwheel symbolizes six human emotions: love, hatred, anger, sorrow, joy, and resentment.

Cái chong chóng quay luôn luôn, tượng trưng cho con người hay thay đổi cũng có căn do, đó là đạo làm người.

The pinwheel turning constantly symbolizes that human changeability has its root cause, which is the moral way of being human.

Chong chóng quay luôn cũng nhờ ánh đèn soi sáng, thì con người tốt lành cũng nhờ đạo đức.

Just as the pinwheel keeps spinning thanks to the lantern's illuminating light, so too do people remain virtuous through their morality.

Sáu mặt của chiếc đèn làm bằng giấy tươi sáng biểu hiện những cá tính của con người.

The six sides of the lantern, fashioned from bright paper, represent the distinct dispositions of human nature.”

Vua truyền đem đèn cho dân chúng cùng xem.

The King ordered the lantern to be displayed for the common people to see as well.

Đèn đốt lên làm quay chong chóng.

When the lantern was lit, the heat set the pinwheel in motion.

Hiện lên sáu màu sắc rực rỡ là hình ảnh vua, quan, người, ngựa nối đuôi nhau.

Emerging in six vibrant colors were the silhouettes of kings, mandarins, commoners, and horses following one another in succession.

Tất cả những hình nhân trên đèn được làm bằng giấy nhờ sự khéo léo của mẹ con Lục Đức.

All the paper figurines upon the lantern had been crafted through the deft skill of Luc Duc and his mother.

Vua ban thưởng cho mẹ con chàng rất hậu và phong cho Lục Đức làm Van Hộ Hầu.

The King rewarded him and his mother most handsomely and conferred upon Luc Duc the noble title of Van Ho Hau.

Từ đó, mỗi khi đến tết Trung thu, nhớ lại sự tích người con hiếu thảo Lục Đức dân chúng đua nhau bắt chước chàng làm nên những chiếc đèn màu rực rỡ gọi là đèn kéo quân.

From then on, whenever the Mid-Autumn Festival arrived, remembering the legend of the dutiful son Luc Duc, people vied with one another to emulate him, crafting vibrant colored lanterns known as revolving lanterns.