GOLONO, STRZYŻONO.

SHAVEN OR SHEARED.

U nas, kto jest niby chory, Zwołuje zaraz doktory, Lecz czując się bardzo słaby, Prosi chłopa albo baby.

In our lands, whoever feels unwell immediately summons doctors, yet finding themselves very weak, they turn to a peasant man or woman instead.

Ci ze swego aptekarstwa, Potrafiają i podagrze, I chiragrze i głuchotom, I suchotom i głupotom Radzić--a u nich wszakże Niemasz na upór lekarstwa.

These, with their own apothecary skills, can find a remedy for gout, arthritis, deafness, consumption, and foolishness—yet among them all, there is no medicine for stubbornness.

Mieszkał Mazur blizko Zgierza, Któremu zginęła suka, Straż domostwa i spichlerza.

There lived a Masovian near Zgierz whose female dog went missing—the faithful guard of his home and granary.

Gdy jej z żalem i kłopotem W okolicy całej szuka, Wróciła się w tydzień potem.

While he searched the entire neighborhood with grief and worry, she returned a week later.

Ledwie poznał, że to ona, Bo była wpół-ogolona.

He could hardly recognize her, for she was half-shaven.

„O zbóje! żeby ją skryli, Używając takich figli, Że biedaczkę wygolili! ” „Powiedz raczej, że ostrzygli, Robi mu uwagę żona, Bo psów nie golą lecz strzygą. ”

"Oh, those scoundrels! To hide her, using such tricks as shaving the poor thing!" "Say clipped instead, for you don't shave dogs, you clip them," his wife remarks to him.

„A no patrzcież-bo mi go, Ozwie się Mazur z przekąsem, Jaka ty mi dyć uczona! Mając gołe jak pięść lice, Chcesz nauczyć nas pod wąsem, Co jest brzytwa, co nożyce? A nasz pan, co mu łysina Prześwieca się jak ta psina, Myślisz, że jest postrzyżona? ” „A wąsiki ekonoma, Odpowiada zaraz żona, Co mu wiszą jak u sosny, A błyszczą jak namaszczone, Sąż golone, czy strzyżono? ”

"Well, look at her," the Masovian replied sarcastically, "aren't you a learned one! Having a face as bare as a fist, you want to teach us with moustaches what a razor is and what scissors are? And our master, whose bald head shines just like this dog's skin—do you think it is shorn?" "And the steward's moustache," the wife answered at once, "which hangs down like pine branches and shines as if anointed—is it shaven or sheared?"

„Bierz ci licho twego pana I pana i ekonoma, Dobrze, że jest suka doma, Choć tak szpetnie ogolona. ” „Toć i jam się ucieszyła. Odpowiada zaraz żona. Że się suka powróciła, Choć tak szpetnie ostrzyżona. ”

"To hell with your master, both the master and the steward! It is good that the dog is home, even if so hideously shaven." "I too was glad," the wife replied at once, "that the dog has returned, even if so hideously sheared."

Głupiaś z twemi nożycami! ” „I ty z twojemi brzytwami!... ”

"You are foolish with your scissors!" "And you with your razors!..."

„Że golona, przypatrz-że się! ” „Że strzyżona, pokaże się. ”

"Look closely, she is shaven!" "It will be shown that she is sheared!"

Tak się kłócą mąż i żona; Miasto Zgierz całe się zbiega, A krzyk wkoło się rozlega. Ogolona! ostrzyżona! Idzie sąsiad: „Niechaj przyjdzie, Niech się wpatrzy i przekona. ” Idzie żyd: „Powiedz-no, żydzie, Czy golona? Czy strzyżona? ”

Thus husband and wife argued; the whole town of Zgierz gathered, and the shout echoed all around: Shaven! Sheared! A neighbor walked by: "Let him come, let him look closely and be convinced." A Jew walked by: "Tell us, Jew, is she shaven? Or is she sheared?"

Od żyda aż do plebana. Od plebana, aż do pana, Sprawa zapieczętowana; Co sąsiad i żyd dowodził, Na to się ksiądz i pan zgodził, Że wygrała męzka strona, Że suka jest ogolona. Wracają do domu strony, Po drodze chłop pyta żony, Czy wyroku treść pamięta? Ona milczy jak zaklęta. U progu suka ich wita. „Pójdź tu, moja ogolona! ” Wola mąż. A kobieta: „Pójdź tu moja ostrzyżona! ”

From the Jew to the priest, from the priest to the lord, the case is sealed; what the neighbor and the Jew argued, to that the priest and the lord agreed: that the male side won, that the bitch is shaved. The parties return home; along the way, the peasant asks his wife if she remembers the verdict's content. She remains silent as if spellbound. At the threshold, the bitch greets them. "Come here, my shaved one!" calls the husband. And the woman: "Come here, my clipped one!"

Mazur wściekły już nie gadał, Ani żonie odpowiadał; Tylko wziąwszy pod rękawki, Wlecze ją wprost do sadzawki I topi jak kadź ogórków. Ona nienawykła nurków, Już się zachłysnęła nieraz; On, trzymając za ramiona, Gnębi, krzycząc: „A no teraz: Czy golona? czy strzyżona? ” Biedaczka ze śmiercią w walce, Czując skonu paraliże, I na odpowiedź palcami, Jakby dwiema nożycami, Mężowi pod nosem strzyże. Na ten widok uciekł z wody Ona poszła do gospody; On się puścił aż do Zgierza I tam przystał za żołnierza.

The furious Mazur spoke no more, nor replied to his wife; taking her by the arms, he drags her straight to the pond and submerges her like a tub of pickles. Unaccustomed to diving, she choked on the water more than once; holding her by the shoulders, he torments her, shouting: "Well now: is she shaved? Or clipped?" The poor woman, struggling with death, feeling the paralysis of her passing, snaps her fingers right under her husband's nose as if they were a pair of scissors in reply. At that sight, he fled from the water; she went off to the inn, while he set off as far as Zgierz and enlisted there as a soldier.